AMSTERDAM - De Autoriteit Financiële Markten (AFM) wil bedrijven die hun schulden om willen zetten in aandelen, zoals belbedrijf Versatel en kabelexploitant UPC, in het vervolg verplichten tot het uitbrengen van een prospectus. "De beleggers hebben recht op informatie. Hun belang wordt plotseling aanzienlijk teruggebracht, terwijl zij iedere informatie ontberen", aldus AFM-bestuurder Paul Koster.
De voormalige beurswaakhond STE neemt hiermee voor het eerst stelling als toezichthouder op openbare biedingen in Nederland. Dat toezicht lag tot voor kort bij de Sociaal Economische Raad (SER).
Zowel UPC als Versatel nam onlangs het besluit om zijn schulden van enkele honderden miljoenen euro om te zetten in aandelen. Volgens de AFM is het logisch dat bedrijven als UPC en Versatel een oplossing zoeken voor hun cashflowprobleem. "Maar de belegger heeft recht op informatie over de manier waarop dat gaat gebeuren. Het moet niet zo zijn dat zij worden geconfronteerd met de situatie. Bovendien is deze manier van schuldsanering een sluiproute voor overnames", aldus de AFM-bestuurder tijdens de presentatie van het jaarverslag.
Uit dat jaarverslag blijkt dat de AFM het afgelopen jaar 39 keer onderzoek verrichtte naar misbruik van voorwetenschap. In 12 gevallen deed de toezichthouder daarvan aangifte bij het Openbaar Ministerie (OM). In geen enkel geval leidde deze aangiftes tot vervolging. Hetzelfde geldt voor de aangiftes die de toezichthouder in voorgaande jaren deed. "Dat is wel frustrerend", gaf bestuurder Jacob Kaptein toe. Bestuursvoorzitter Arthur Docters van Leeuwen probeerde er nog een draai aan te geven: "Er lopen nog flink wat onderzoeken en de onderzoekscapaciteit van het OM wordt momenteel gelukkig uitgebreid." De AFM kondigde gisteren eveneens maatregelen aan om in de toekomst spookbiedingen op beursgenoteerde fondsen te voorkomen. Bestuurder Paul Koster zei zich mateloos te hebben geërgerd aan het bod dat het onbekende vastgoedfonds Avia een maand geleden deed op concurrent Haslemere, terwijl het Israëlisch-Amerikaanse Brack Capital reeds een bod op het fonds had uitgebracht. "In Engeland moet een bedrijf dat een bod uit wil brengen eerst aantonen dat het over genoeg middelen beschikt, het zogeheten certain fund principe. Dat willen we in Nederland ook invoeren. Op die manier voorkomen we opzetjes (met als doel koersopdrijving, red.)", aldus Koster.
Of Avia eveneens verdacht wordt van een 'opzetje', wilde Koster gisteren niet zeggen. Wel liet hij doorschemeren dat er momenteel een onderzoek loopt naar het gewraakte vastgoedfonds. "In het algemeen geven wij vervolg aan een dergelijk spookbod. Zodra uit onderzoek meer duidelijkheid bestaat over de achtergronden, doen wij daar mededelingen over."
Bestuursvoorzitter Arthur Docters van Leeuwen kondigde nog een instrument aan waarmee de toezichthouder in zou kunnen grijpen: het bevriezen van de activa. Daarmee zou de AFM tijd krijgen om eerst een oordeel te vellen over voorgenomen overnames, in plaats van voor een voldongen feit te worden geplaatst. Ook zou kunnen worden voorkomen dat een malafide onderneming gelden wegsluist. Het kan overigens nog wel even duren voordat de bevoegdheden van de AFM op deze wijze worden uitgebreid.