DEN HAAG - VVD en CDA zijn woedend en staan perplex over het 'gezwabber' van PvdA-leider Melkert en zijn PvdA-fractie als het gaat om de deelname aan de ontwikkeling van het Amerikaanse gevechtsvliegtuig Joint Strike Fighter. Melkert keerde zich afgelopen zaterdag bij de start van de PvdA-verkiezingscampagne tegen het miljardenproject nadat hij eerder had laten doorschemeren dat het besluit onvermijdelijk zou zijn.
VVD-leider Dijkstal vindt het leiderschap van Melkert in zijn eigen partij ,,zwabberig", terwijl CDA-voorman Balkenende spreekt over ,,jojobeleid" bij de PvdA.
Volgens Melkert moet het volgende kabinet de opvolging van de huidige F16 later bekijken. ,,Zoals het er nu voorstaat zijn de risico's voor de Nederlandse belastingbetaler te groot. Tot 2008 doemen risico's op die niet aanvaard kunnen worden. Het is niet de bedoeling dat de belastingbetaler de industrie steunt," aldus Melkert onder luid applaus van zijn achterban.
VVD'er Dijkstal reageerde ,,erg geschrokken en zeer teleurgesteld" op de keuze van Melkert, die naar verluidt zelfs premier Kok eerder over de streep heeft getrokken om te kiezen voor de JSF. Dijkstal wees op de grote economische belangen die nu in het water dreigen te vallen.
Premier Kok, ook aanwezig bij de PvdA-bijeenkomst in Den Bosch, wilde niet reageren op de keuze van Melkert. Bij binnenkomst van de zaal kon er nog wel een lachje af bij Kok, maar na afloop beende hij met een nors gezicht samen met zijn bewakers naar de gereedstaande bolide.
De PvdA, die onder druk staat in de peilingen terwijl GroenLinks terrein wint, zal volgens Melkert morgen bij de stemmingen in de Tweede Kamer het kabinet oproepen het contract met het bedrijfsleven voor de deelname aan het JSF-project niet te tekenen. Melkert maakte met die mededeling een einde aan maandenlang draaien en twijfelen van zijn fractie. De Tweede Kamer is nu tot op het bot verdeeld: 75 stemmen voor (VVD, CDA, ChristenUnie en SGP) en 75 tegen (PvdA, D66, GroenLinks en SP).
VVD-leider Dijkstal zei op de EO-televisie te hopen dat een paar PvdA-Kamerleden toch vóór zullen stemmen of dat de stemmen zullen staken.
Mochten in de Kamer de stemmen tot tweemaal toe precies in evenwicht zijn, dan wordt de oproep van de tegenstanders verworpen en ligt de weg vrij voor het kabinet om door te gaan met de JSF, maar de demissionaire ministersploeg onder aanvoering van PvdA- en D66-bewindslieden zal dan de beslissing mogelijk overlaten aan het volgende kabinet.
Van het huidige kabinet-Kok II waren de D66-bewindslieden en PvdA-dissident Pronk al tegen deelname aan het JSF-project. Zaterdag in Den Bosch lieten andere PvdA'ers als minister Vermeend (Sociale Zaken) en staatssecretaris Bos (Financiën) weten dat zij het kabinetsvoorstel ,,met vuur hadden verdedigd", maar dat zij alle begrip hadden voor het 'nee' van Melkert.