door Alex de Vries DEN HAAG/DELFT - Werkgeversvereniging VNO-NCW en MKB-Nederland zijn laaiend over een wetsvoorstel van GroenLinks om alle topinkomens in het bedrijfsleven openbaar te maken. De werkgeverskoepels voelen zich 'overvallen' en vrezen dat het voorstel in de Tweede Kamer door een meerderheid zal worden gesteund.

Het gaat om een wijzigingsvoorstel van de Wet op de Ondernemingsraden, waarbij de or het recht krijgt op informatie over alle lonen én arbeidsvoorwaarden binnen een onderneming. Directeuren en commissarissen moeten met naam en toenaam met de billen bloot. De inkomens van alle andere managers die niet onder een cao vallen, moeten 'anoniem' via zogenoemde functiegroepen in kaart worden gebracht. Nu hebben ondernemingsraden alleen inspraak op het personeelsbeleid en adviesrecht bij grote investeringen.

Het wetsvoorstel zou voor ongeveer 11.000 bedrijven met een or gevolgen hebben. Het gaat hierbij niet alleen om familiebedrijven en buitenlandse ondernemingen, maar ook om bedrijven die op de grens van overheid en markt opereren zoals zorginstellingen en woningbouwcorporaties.

GroenLinks stond pikant genoeg eind december vorig jaar nog nagenoeg alleen in de Tweede Kamer met zijn plannen. Dit kwam mede omdat toen de Wet Openbaarheid Inkomens voor beursgenoteerde bedrijven nog volop speelde. Die wet, die vooral aandeelhouders meer inzicht in de topinkomens moet geven, werd begin deze maand goedgekeurd door de Tweede Kamer. VNO-NCW en MKB-Nederland dachten dat daarmee voorlopig de discussie rond openbaarheid van topinkomens voorlopig was geluwd. Maar plotseling dreigt het wetsvoorstel naast GroenLinks en de SP ook gesteund te worden door PvdA, D66 en de ChristenUnie. De VVD is mordicus tegen en het CDA stelt zich kritisch op.

VNO-NCW en MKB-Nederland beschuldigen GroenLinks er respectievelijk van "via de achterdeur en op slinkse wijze" zijn gelijk te halen. Het voorstel wordt deze week in de Kamer behandeld. Dat is eerder dan verwacht, omdat één van de indieners, Ab Harrewijn, na de verkiezingen niet in de Kamer terugkeert. Wetsvoorstellen van vertrekkende Kamerleden krijgen voorrang, hetgeen ook een reden is dat de werkgevers werden verrast.

"Met dit experiment zal de BV Nederland zich negatief onderscheiden van het buitenland. In geen enkel land gaat men zo ver, het verstoort de verhoudingen binnen ondernemingen en jaagt buitenlandse ondernemers weg", aldus Schraven. Hij trekt samen ten strijde met MKB-voorzitter Hans de Boer.

Volgens De Boer schendt de verregaande inkomensopenheid de privacy van ondernemers en topmanagers en betekent het de doodsteek voor familiebedrijven. "Het salaris van een directeur-grootaandeelhouder is gebaseerd op een mix van inzet, geïnvesteerd vermogen en economische mogelijkheden. Intuïtie en emotie spelen daarbij een grote rol. Als een or daar tussen gaat zitten, tast dat het wezen van familiebedrijven aan en zullen veel ondernemers de tent liever verpatsen dan salarisonderhandelingen met de or te moeten voeren."

GroenLinks-Kamerlid Ab Harrewijn vindt deze redenering onzin. "Ik erken de specifieke verhoudingen in de familiebedrijven, maar wat is er op tegen dat als MKB-Nederland oproept dat de cao-lonen niet mogen stijgen de or meekijkt of de directeur zich hier ook wat van aan trekt?"

PvdA-Kamerlid Saskia Noorman-Den Uyl staat "sympathiek" tegenover het voorstel. "Ik zal mijn fractie oproepen voor te stemmen. Het geeft nieuwe inzichten en gaat bijvoorbeeld ongelijkheid van inkomens tussen mannen en vrouwen tegen in de top van het bedrijfsleven", zo laat zij weten. Volgens haar levert het wetsvoorstel nauwelijks extra kosten op voor het bedrijfsleven. "Adviescollege Actal heeft berekend dat het om een te verwaarlozen extra lastendruk van 3,5 miljoen euro gaat."

zoek naar gerelateerde artikelen

ma 15 april 2002