door Alexandra van den Bos en Sjuul Paradijs DEN HAAG - Minister Hermans (Onderwijs) gaat bij het openbaar ministerie aangifte doen van de fraude in het hoger beroeps onderwijs (hbo). Daarnaast kondigt de VVD-bewindsman vandaag drastische maatregelen aan om de frauduleuze praktijken in de toekomst te voorkomen. Het toezicht op de boekhouding van alle hbo-instellingen wordt verscherpt.
Een aantal hbo-scholen sjoemelde de afgelopen jaren op grote schaal met de inschrijvingen van de studenten en streek daardoor ten onrechte miljoenen euro's overheidsgeld op.
Volgens de accountantsdienst van het Onderwijs-ministerie, dat een grootscheeps onderzoek heeft uitgevoerd, heeft de fraude bij de betrokken scholen een omvang van ongeveer 30 miljoen euro.
De frauduleuze handelingen werden in de schooljaren 1998/1999 tot en met 2000/2001 verricht. In deze periode hebben de scholen voor duizenden studenten een bijdrage van het ministerie van Onderwijs gekregen, terwijl deze studenten deze opleidingen vaak helemaal niet volgden.
Daarnaast heeft Hermans serieuze signalen dat er ook op sommige universiteiten en in het beroepsonderwijs de afgelopen jaren mogelijk is gefraudeerd met de inschrijvingen van studenten. Om de onderste steen boven te krijgen overweegt de VVD-bewindsman ook deze scholen grondig onder de loep te nemen.
Verder kondigt Hermans vandaag maatregelen aan om het niveau van de examens in het hbo te verhogen. Dat gebeurt nadat de onderwijsinspectie tot de conclusie is gekomen dat de kwaliteit van de tentamens en scripties op sommige hogescholen in het afstudeerjaar onder de maat is.
Naar verluidt heeft Hermans gisteravond voorzitter Leijnse van de hbo-raad, de koepelorganisatie voor de hbo-scholen, vertrouwelijk ingelicht over de onderzoeksresultaten en de harde maatregelen.
Hermans is geschrokken van de frauduleuze praktijken in het hbo-onderwijs en wil direct keihard ingrijpen om toekomstig gesjoemel met inschrijvingen te voorkomen. Mocht de rechter inderdaad oordelen dat de zes scholen ten koste van andere scholen hebben gefraudeerd, dan eist Hermans dat zij deze bedragen tot op de laatste cent gaan terugbetalen.
Daarnaast gaat de liberale bewindsman het toezicht van zijn ministerie op het hbo versterken door onder meer de onderwijsinspectie en zijn accountants de hbo-scholen veel strenger te laten controleren.
Met deze harde aanpak wil de VVD-bewindsman ook de Tweede Kamer de wind uit de zeilen nemen, die twijfels heeft over de voortvarendheid waarmee Hermans de hbo-fraudezaak heeft onderzocht.
De in opspraak geraakte hbo-scholen hebben zich volgens Hermans' accountants onder meer schuldig gemaakt aan het inschrijven van bijvoorbeeld buitenlandse studenten voor een reguliere opleiding, waarvoor de school overheidsgeld kregen. In werkelijkheid volgden deze studenten echter een cursus of opleiding, waarvoor de hbo-school geen rijksvergoeding krijgt per student.
Daarnaast heeft Hermans' accountantsdienst ontdekt dat andere scholen externe bureaus hebben ingeschakeld, die namen en gegevens van studenten leverden. Deze 'spookstudenten' werden door een hogeschool ingeschreven en na enige tijd weer uitgeschreven. Vervolgens gebruikte een andere hogeschool deze spookstudenten weer om eveneens een vergoeding van het ministerie van Onderwijs op te strijken. Volgens Hermans accountantsdienst is deze zogenoemde studentencarrousel ook geheel in strijd met de regels.