DEN HAAG - Regeringspartij VVD is graag bereid het SER-akkoord over de wao te omarmen, maar dan moet het eerst aan drie keiharde voorwaarden voldoen: van alle psychisch zieken mag 95% nooit de wao in, de wao-uitkering wordt pas verhoogd als de instroom fors is gedaald en de wao-boetes voor werkgevers worden voorlopig niet afgeschaft.

GEERT WILDERS ... de werkgevers hebben slecht onderhandeld ... (Foto: Fotopersburo Dijkstra b.v.)

Het liberale Kamerlid Geert Wilders (38) doet aan de vooravond van het congres van zijn partij een oproep aan de werkgevers en werknemers, die het in principe eens zijn over een nieuw wao-stelsel.

De VVD-achterban moet zich vandaag uitspreken over de wao-plannen van de liberalen, die volgens Wilders een "chic alternatief" vormen voor het SER-akkoord. Bovendien kunnen de plannen van de VVD binnen een jaar in werking treden, iets dat voor de SER-voorstellen niet haalbaar is.

De kritiek op de SER-plannen was de afgelopen week niet van de lucht. Zowel de politiek, VVD en D66 voorop, als de sociale partners en het CPB betwijfelen of de instroom in de wao met driekwart kan worden teruggebracht. Er rust een grote verantwoordelijkheid op de keuringsarts, die straks moet bepalen of iemand duurzaam arbeidsongeschikt is en de komende vijf jaar met zekerheid niet zal herstellen.

"Een ingreep in de wao móét leiden tot een vermindering van het aantal wao'ers met enkele honderdduizenden en een besparing van een paar miljard euro. Alle politieke partijen hebben in hun verkiezingsprogramma's fors geld ingeboekt van besparingen op de wao!", zegt de VVD'er, die met stijgende verbazing heeft kennisgenomen van de bewegingen binnen de SER.

"De werkgevers hebben gewoon slecht onderhandeld. Je gaat toch niet nog eens €2 miljard extra uitgeven door de uitkeringen te verhogen, terwijl we jaarlijks bijna €20 miljard, zowel wettelijk als bovenwettelijk, uitgeven aan ziekte en wao! Een bedrijf dat in de rode cijfers staat, gaat ook niet eerst de salarissen met 15% verhogen voordat er wordt gesneden."

Wilders is zwaar teleurgesteld dat de werkgevers kennelijk door het afschaffen van de premiedifferentiatie in de wao (pemba), waardoor bedrijven met veel wao'ers fors meer premie betalen, akkoord zijn gegaan met het verhogen van de wao-uitkering. "Het zou mij niet verbazen als werkgeversonderhandelaar Van den Braak straks erelid wordt van de FNV", zegt hij cynisch.

Het voorstel van Wilders klinkt simpel: als het arbeidsongeschiktheidscriterium zo scherp wordt dat het aantal wao'ers met honderdduizenden terugloopt, dan heeft de VVD er geen problemen mee om voor de 'echte' wao'ers de uitkeringen te verhogen.

De pemba moet nog een tijdje in stand blijven, want anders is het voor de werkgevers te aantrekkelijk om zieke werknemers in de volledige wao te loodsen. De kosten komen dan namelijk voor rekening van het collectief, terwijl voor deel-wao'ers het loon een paar jaar moet worden doorbetaald.

"Het grootste probleem is dat de prikkels in het SER-akkoord totaal de verkeerde kant op staan. De wao'er zelf krijgt een hogere uitkering als hij volledig wordt afgekeurd en de werkgever is als dat gebeurt van het gezeur af dat hij ziek personeel aan het werk moet houden en het loon moet doorbetalen", legt Wilders uit. Pas als over een paar jaar echt is aangetoond dat de scheiding tussen duurzaam en niet duurzaam werkt en dat het kaf van het koren kan worden gescheiden, dan is het tijd om ook iets aan de pemba en de hoogte van de uitkering te doen.

Als blijkt dat het CPB en het kabinet niet met het SER-akkoord uit de voeten kunnen, is de VVD daar niet rouwig om. "Wij hebben een goed alternatief. Het invoeren van de referte-eis in de wao, waardoor je pas recht hebt op wao als je vijf jaar hebt gewerkt, levert alleen al enorme winst op." Verder willen de liberalen af van de bovenwettelijke aanvullingen op het loon bij ziekte en schaffen ze de wao-klassen tot 50% arbeidsongeschikt helemaal af.

De voormalig fractiemedewerker Wilders windt zich al sinds zijn verkiezing in 1998 op over het stijgende aantal wao'ers en noemde Nederland eerder "de dorpsgek van Europa". Inmiddels mag hij zich ook druk gaan maken om de peilingen, want de nummer 30 op de kandidatenlijst wordt steeds minder zeker van terugkeer in de Tweede Kamer. "Tsja, toen ik hoorde dat ik op 30 stond, hadden we nog 42 zetels in de peilingen. Nu staan we op 32, dus het komt wel eng dichtbij. Maar ik heb er alle vertrouwen in dat de VVD zich weer zal herstellen."

zoek naar gerelateerde artikelen

vr 25 januari 2002