AMSTERDAM - Als je niet beter wist, zou je denken dat ze het erom doen, bij ABN Amro: in het voorlopig laatste grote nieuwbouwkantoor dat de bank vandaag officieel opent, kan geen van de 1300 personeelsleden aanspraak maken op een vaste werkplek. Illustratief voor De bank, waar tot half januari zelfs niemand meer zeker leek van zijn baan? Geenszins, stellen projectleiders Jan Elissen en Carlo Folstar: "Met flexplekken zijn wij al sinds begin jaren negentig bezig." De reorganisatie - van het Nederlandse kantorennet - dateert van februari 2001.
Oval Tower heet-ie, de 25 verdiepingen hoge kantoortoren op een steenworp afstand van Ajax-stadion de Arena. ABN Amro gaat hem huren van Deka, de onroerendgoedbeleggingsmaatschappij van de Deutsche Sparkasse. Voordat de toren geschikt was voor het regiokantoor van ABN Amro Amsterdam (en wat aanvullende bedrijfsonderdelen) moest er nog wel even voor een slordige €23 miljoen (Hlf. 50 miljoen) worden vertimmerd.
Achter de aluminiumgevel zijn uiteindelijk 900 flexplekken ingericht. Daaraan lag vooral een praktische overweging ten grondslag, vertelt Folstar, werkzaam bij ABN Amro's afdeling concernhuisvesting en vastgoed. "Er moesten 1300 mensen in dit gebouw kunnen werken en zoveel ruimte was er niet." Flexplekken moesten het dus worden en flexplekken werden het.
De investering in een dergelijk 'flexibelkantoorconcept' lijkt in eerste instantie groter dan die in een standaard kantoorruimte, stelt Folstar. Maar omdat de exploitatie van een flexgebouw goedkoper is dan die van een gewoon kantoorcomplex is de flexibele variant uiteindelijk ook financieel interessanter, weet de huisvester. Voor de inrichting van de Oval Tower schoot dan ook geld over voor een heuse interieurarchitect.
Ex Interiors - hiervoor betrokken bij het nieuwe hoofdkantoor van Triodos Bank in Zeist - ontwierp en voerde vrijwel alle delen van de inrichting van de toren speciaal voor dit gebouw uit, aldus Odette Ex. Zo zijn er speciale Oval Tower-lockers (kluisjes waar werknemers hun spullen kunnen bewaren), -cockpits (waar men in afzondering van anderen kan werken) en -clubruimtes (waar men even kan pauzeren, zonder daarvoor helemaal naar de twaalfde verdieping af te reizen, waar het bedrijfsrestaurant een plaatsje heeft gekregen).
Over de clubruimtes - informele ontmoetingsruimtes, aldus Ex - is de interieurarchitecte het meest te spreken. "Het is toch een plek voor het personeel, waar men zich, bij gebrek aan een eigen vaste werkplek, thuis kan voelen." Kunstenaar Albert van Westing beplakte de ramen van de ruimtes met bloemenprints. "Als je in een kantoor zit, heb je bloemen wel nodig. De clubruimte wordt zo een tuinhuisje, waar je kunt wegmijmeren en wegdromen."
Zelfs 'de directeuren' hebben in de Oval Tower geen vaste werkplek. Op de 23ste verdieping zijn drie werkkamers met een bureau en een zitje, wat flexplekken en - ook belangrijk - lunchkamers. Voor de nu al zeven, acht directeuren (het worden er meer) is dat elke ochtend zeker dringen? "Wie het eerst komt, die het eerst maalt", weet projectleider Elissen. Tot echt grote problemen leidt het niet, stelt hij.
En anders is er altijd nog het zitje met de elektrische open haard. "De directie wilde toch een extraatje", legt inrichtster Ex uit. Een echte haard kon niet, in verband met de hoogte van de schoorsteen die daarvoor nodig zou zijn. Dus werd het maar een elektrische. Het effect is bijna hetzelfde: het kleedje ervoor is een cadeau van één van de directeuren.
Een haard is er ook in de bar, op de 24ste. "ABN Amro wilde een bruine kroeg", zegt Ex, "maar dat ging mij te ver." Dus maakte de interieurarchitecte "daar maar een vertaling van". Een enorme ruimte, twee verdiepingen hoog, met een schitterend uitzicht over Amsterdam Zuid-Oost. "Het is toch echt een bar geworden", constateert Ex tevreden.
ABN Amro is al langer bezig om zijn kantoren in de binnenstad van Amsterdam te verlaten. "Je kunt ze wel aanpassen aan de eisen van deze tijd", legt huisvester Folstar uit, "maar ruimte huren en investeren in je eigen inrichting is goedkoper." En het personeel? Dat heeft gemengde gevoelens. "Het is een prachtig gebouw", aldus de receptioniste die al tientallen jaren bij de bank in dienst is. "Het enige nadeel is dat het niet aan de Herengracht is."