BRUSSEL - De Nederlandse 'klokkenluider', EU-ambtenaar Paul van Buitenen, begint flinke irritatie te veroorzaken in Brussel met nieuwe, maar erg vage, onthullingen over wantoestanden bij de Unie. Van Buitenen kwam in 1998 met beschuldigingen over misbruik en vriendjespolitiek bij de toenmalige Europese Commissie, die daarop in het voorjaar van 1999 moest opstappen. Zijn optreden oogstte gemengde waardering en hij werd op een zijspoor gezet.
Maar Van Buitenen, van luis in de pels tot 'enfant terrible' geworden, weet niet van ophouden en heeft nu een nieuw rapport opgesteld over misstanden bij de Commissie, compleet met enkele duizenden pagina's bijlagen. Over de inhoud van de nieuwe beschuldigingen wil hij niets kwijt, ook niet of het oude of nieuwe zaken betreft. Het nieuwe rapport is op het bureau terechtgekomen van de verantwoordelijke eurocommissaris Neil Kinnock (ambtelijke hervormingen). Dit is volgens Van Buite-nen omdat Kinnock kwaad werd toen hij lucht kreeg van het nieuwe rapport en het opeiste.
Volgens de woordvoerder van Kinnock hebben hoge ambtenaren van de antifraudedienst OLAF het rapport zelf aan Kinnock gegeven. Van Buitenen, ooit zelf antifraudeambtenaar, vindt dat de dienst OLAF zijn nieuwe beschuldigingen eerst zelf moet kunnen onderzoeken zonder dat er sprake is van politieke inmenging van de kant van Kinnock.
Volgens de commissie kan OLAF het nieuwe rapport vrijelijk bestuderen. Ingewijden menen dat Van Buitenen, die twee jaar terug een boek schreef over zijn rol als 'klokkenluider', in zijn sterke hang naar publiciteit zijn hand drastisch aan het overspelen is.
Na het failliet van de Europese Commissie onder de Luxemburger Jacques Santer is UCLAF, het toenmalige, zeer slecht functionerende antifraudebureau, omgevormd. Onder de nieuwe naam OLAF waakt deze dienst nu al drie jaar over de financiële belangen van de Europese belastingbetaler. Met de Spaanse vlasfraude en de Italiaanse nepboter boekte de dienst meteen enkele opvallende successen, maar de dagelijkse realiteit geeft een ander beeld: van personeelstekort en interne tegenwerking.
OLAF is bepaald niet de Amerikaanse FBI die overal zo binnen kan vallen. OLAF moet rekening houden met vijftien landen, vijftien juridische systemen en vijftien verschillende politieapparaten. Een uniforme Europese aanklager zou helpen, maar die komt er voorlopig niet. Er wordt geroeid met de riemen die men heeft. Dit jaar zou eindelijk de volwaardige bezetting van 330 personeelsleden moeten worden gehaald, maar de rekrutering van fiscale en douane-experts verloopt moeizaam.
Met de EU-uitbreiding wordt het nog veel drukker voor OLAF. Bij de kandidaat-lidstaten is corruptie schering en inslag, OLAF heeft al een bureau geopend in Warschau en traint Oost-Europese officieren. Maar met elke container sigaretten die de EU inkomt zonder douaneheffing, raakt de EU een miljoen euro kwijt.