AMSTERDAM - De Amerikanen mogen dan victorie kraaien over hun successen tegen de Talibanrebellen in Afghanistan, de argwaan in Rusland tegen de militaire intenties van de Verenigde Staten groeit gestaag.
President Vladimir Poetin zette gisteren zijn handtekening onder een oekaze om het Russische leger vóór het jaar 2010 te voorzien van modern wapentuig, variërend van gevechtshelikopters en tanks tot een nieuwe generatie nucleaire onderzeeërs.
Het programma, waarmee miljarden dollars zijn gemoeid, getuigt ervan dat men in het Kremlin nog steeds doordrongen is van de noodzaak van een sterk leger. Hoe kan het ook anders? Rusland is per slot van rekening het grootste land ter wereld, met een olie-en gasvoorraad die gigantisch is.
Het besluit wordt genomen op een moment dat Moskou zich door het Westen in het algemeen, en door de Amerikanen in het bijzonder, op zijn zachtst gezegd gefnuikt voelt. Na de gebeurtenissen van 11 september gaven de Russen aan Washington grootmoedig toestemming om in de voormalige Centraal-Aziatische sovjetrepublieken militaire bases op te richten.
Moskou heeft tot dusver echter maar bitter weinig dankbetuigingen teruggekregen. Integendeel. Het ABM-verdrag (dat de ontwikkelingen van het door president George Bush zo felbegeerde verdedigingsschild verbiedt) werd door Washington simpelweg geschrapt, terwijl de Russen een grotere rol binnen de structuur van de NAVO werd ontzegd.
Intussen groeit de Amerikaanse militaire presentie in Tadzjikistan, Oezbekistan, Kazachstan en Kirgizië nog steeds. Een ontwikkeling die vanuit Moskou met argusogen wordt gevolgd. De leider van de Amerikaanse veldtocht in Afghanistan, generaal Tommy Franks, verklaarde gisteren in de Kirgizische hoofdstad Bisjkek dat de aanwezigheid van zijn land in de regio slechts tijdelijk is. Maar in het Kremlin en in het Russische lagerhuis (de doema) is men daarvan minder overtuigd. Poetin zelf houdt zich tot dusver koest, maar alom in Moskou kan men de frustraties over de recente ontwikkelingen horen en lezen.
"Ik begrijp nu hoe Amerika de relatie tot Rusland ziet", sprak Doemalid Aleksej Arbatov onlangs. "Namelijk als die van een ruiter tot een muildier." Het liberale doemalid Sergej Joesjenkov gelooft ook niet dat de Amerikanen Ruslands warme achtertuin snel zullen verlaten. Joesjenkov: "Dat gedrag zou onpragmatisch zijn en dat verwacht ik niet van de Amerikanen."
Tot dusver zijn er in de Oezbeekse luchtmachtbasis Chanabad zo'n 2000 Amerikanen gelegerd. In het nabijgelegen Kirgizië zijn dat er binnenkort 3000. "Wij zullen in deze contreien niet voor kort zijn", zei het Amerikaanse senaatslid Tom Daschle onlangs tijdens zijn bezoek aan Tasjkent. Hij gaf daarmee voeding aan de vrees in Moskou, die met de dag toeneemt.