door Willem Kool LONDEN - Groot-Brittannië, de overzeese gebiedsdelen en 53 andere landen verenigd in het Gemenebest - eenderde van de wereldbevolking - maken zich op voor een grootse viering van het gouden jubileum van koningin Elizabeth II. Zij is na koningin Victoria, haar over-overgrootmoeder die liefst 63 jaar op de troon zat, de eerste Britse vorstin in de moderne tijd die 50 jaar staatshoofd is.

|
Koningin Elizabeth II op de dag van haar kroning in de Westminster Abbey, op 2 juni 1953. (Foto: AP)
|
Het is de uitgesproken wens van Elizabeth de bevolking uitvoerig te bedanken voor haar regeringsjubileum. Het betekent in de praktijk dat ze heel Groot-Brittannië zal doorkruizen en tal van evenementen zal bijwonen in Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland.
De koningin legt dit jaar vier staatsbezoeken af. Op 18 februari vertrekt zij naar Jamaica, waarna zij tot begin maart ook Nieuw-Zeeland en Australië bezoekt. In oktober reizen Elizabeth en haar echtgenoot prins Philip naar Canada.
Het is volgens een woordvoerster van Buckingham Palace onwaarschijnlijk dat de koningin het huwelijk van kroonprins Willem-Alexander en Maxima bijwoont. De honneurs worden waargenomen door prins Charles, die in tegenstelling tot de regels voor het huwelijk van de Noorse kroonprins vorig jaar, deze keer ook zijn levenspartner Camilla Parker-Bowles van het Nederlandse hof mag meenemen. Het zou de eerste keer zijn dat zij na de dood van prinses Diana Groot-Brittannië mag vertegenwoordigen bij een dergelijk officiële gelegenheid.
Het hoogtepunt van de viering van de troonsbestijging van Elizabeth II is begin juni in Londen. Alle Britten hebben maandag 3 en dinsdag 4 juni vrij gekregen om de festiviteiten in de hoofdstad gedurende vier dagen bij te kunnen wonen. Er worden vele miljoenen mensen verwacht tijdens de speciale dankdienst in de St. Pauls kathedraal, een openlucht concert in en rond Buckingham Palace en het afnemen van parades.
Koningin Elizabeth kwam op 6 februari 1952 op de troon na de dood van haar vader George VI. De Britten vieren deze dag van de troonsbestijging niet, omdat dit ongepast zou zijn in herinnering aan hem. De kroning van Elizabeth had meer dan een jaar later plaats op 2 juni 1953. Omdat traditioneel gezien de troonsbestijging als ingangsdatum van haar regeringsmacht geldt, wordt dit jaar het gouden jubileum van de vorstin gevierd. De maanden mei, juni en juli zijn net als bij haar 25-jarig jubileum aangewezen als de bijzondere feestmaanden.
In feite geschiedt de viering dit hele jaar. Zo zal de Queens Gallery in Buckingham Palace na jarenlang gesloten te zijn geweest eind mei weer voor het publiek worden opengesteld. De tentoonstelling Koninklijke Schatten laat 450 kunstwerken zien uit acht paleizen en kastelen. In Windsor kan van februari tot november een speciale fototentoonstelling worden bezocht met zeldzame kiekjes van de koninklijke familie, terwijl in paleis Holyroodhouse in Edinburgh een bijzondere postzegelexpositie valt te bewonderen.
In en buiten Londen schenken vrijwel alle musea aandacht aan het gouden jubileum. Het Victoria en Albertmuseum toont 200 tiara's, waarvan één die door Elizabeth werd gedragen tijdens haar huwelijk in 1947. In Hever Castle in Kent, het huis van Anne Boleyn, de moeder van Elizabeth I, zijn oude kunstschatten en juwelen uit de 16e eeuw te zien, terwijl de Tower van Londen de diverse kroningen in de afgelopen eeuwen de revue laat passeren.
Ter gelegenheid van het gouden regeringsjubileum wordt in mei een speciale munt van het type crown in omloop gebracht. Op de ene zijde staat de vorstin te paard en op de andere kant haar profiel. De laatste jubileummunt, een 'crown' van 25 pence, werd in 1977 geslagen toen Elizabeth haar zilveren jubileum vierde. De nieuwe is er één van vijf pond en heeft een diameter van 36 millimeter. De crown was vroeger een kwart pond en bestaat al 450 jaar.