door Willem Kool LONDEN - Heiliger dan heilig. Zo zien de Britten Kerstmis en met name eerste kerstdag. De winkels zijn dicht en het openbaar vervoer ligt zo goed als plat. Treinen rijden niet en taxi's zijn in Londen niet of slechts tegen exorbitante bedragen te krijgen. De ondergrondse bijvoorbeeld rijdt op eerste kerstdag in het geheel niet. De wegen zijn verlaten en iedereen viert kerst in de besloten vrienden- of familiekring. Althans tot vorig jaar.
Tot woede en verbijstering van de meeste Britten blijven morgen voor het eerst op redelijk grote schaal diverse winkels open en werken zelfs mensen op kantoor door. Een ongehoorde brutaliteit en een teken dat de 24-uurs-economie definitief voor 100 procent is doorgedrongen in het Verenigd Koninkrijk. Geen kerstman die het heeft weten tegen te houden.
Religieuze tradities worden hardhandig opzij geschoven. Zo zijn verschillende winkels van Sainsbury's, Budgens, Safeway en Woolworth morgen open, terwijl andere tot vanavond twaalf uur hun deuren openhouden. Charles Dickens' verhaal 'A Christmas Carol', waarin de gierigaard Scrooge aanvankelijk weigert zijn boekhouders met kerst vrijaf te geven, wordt in het hedendaagse Groot-Brittannië werkelijkheid.
Voor de winkelketens staat er veel geld op het spel. Liefst 70 miljard gulden heeft de klant deze maand te besteden. Dat is tien procent meer dan vorig jaar. Kerkleiders ageren boos op de winkelopeningen, maar hun woede is tevergeefs. Zo zal supermarkt Safeway 51 winkels, waarvan 38 rond de klok, openhouden bij BP-tankstations. Behalve de normale producten zullen morgen ook kalkoenen en alcohol worden verkocht. Winkelketen Budgens opent alle 110 winkels en Woolworth ontvangt klanten in vier grote winkelcentra, terwijl Sainsbury's de deuren van zes winkels bij Shell-pompen niet op slot doet.
Experts van de middenstand verwachten dat binnen vijf jaar de meeste winkels in grote steden op eerste kerstdag open zullen blijven. Dit is met name te danken aan minderheidsgroepen die geen Kerstmis vieren. Voor de winkelstaf hoeft werken geen straf te zijn, want de uurlonen zijn ongekend hoog. Voor de al vijf jaar in Londen wonende Nederlandse Shell-medewerker Ferry van Dijk is de breuk met de kersttraditie een doorn in het oog.
"Voor mij mogen alle winkels gesloten blijven. Wij moeten juist blij zijn dat één dag per jaar de commercie niet de boventoon voert. Kerst is een feest van reflectie. Dat daaraan een einde komt, vind ik jammer", aldus Van Dijk. Zijn mening wordt gedeeld door de meeste Britten. De grote winkelketens daarentegen zeggen dat zij slechts inspelen op de behoefte van de klant.
Wie denkt dat internet de stress van het kerstshoppen heeft verlicht, heeft het mis. Uit recent onderzoek blijkt dat 54 procent van de Britten steeds meer kerstinkopen doet. Van de 40 procent met een internetaansluiting zegt slechts één op de tien dat de kerstinkopen per elektronische post dit jaar een verlichting was. Internet wordt niet gebruikt, omdat veel Britten dit nieuwe medium niet vertrouwen. Zo is 42 procent bang dat hun creditcards online misbruikt kunnen worden. Ook zijn velen bang dat bestelde internetgoederen niet op tijd worden geleverd.
Dit leidt er in de praktijk toe dat miljoenen Britten met volle tassen blijven zeulen. De winkels zijn overvol en al zal er in de nabije toekomst een winkeldag bijkomen, eerste kerstdag, de stress blijft.
![[terug]](/krant/logos/terug.omlaag.gif){kind=small}