GENÈVE - Politieke leiders moeten hun vrees en wantrouwen ten opzichte van vluchtelingen opzij zetten, en de mensen de bescherming geven waarop ze volgens internationale afspraken recht hebben. Dit heeft de Nederlandse ex-premier Ruud Lubbers, de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties, gisteren gezegd op een tweedaags congres in Genève.
Volgens onze landgenoot is de realiteit veelal dat regeringen hun vluchtelingenpolitiek op angst baseren, en niet op de Geneefse Conventie voor Vluchtelingen van 1951.
Ter gelegenheid van die halve eeuw oude conventie zijn voor het eerst meer dan 120 landen van de 143 in totaal die het verdrag ondertekenden, bij elkaar gekomen. De landen proberen in Genève een effectievere aanpak van het vluchtelingenprobleem mogelijk te maken.
"Politici die de angst voor vreemdelingen en vluchtelingen en de sentimenten daar omheen aanwakkeren, zijn geen goede leiders", zei Lubbers. Onder zijn gehoor bevond zich ook de Australische minister van Immigratie, Philip Ruddock, met wie Lubbers recent nog de degens kruiste over de opstelling van Canberra ten opzichte van bootvluchtelingen. Toen daar in augustus nog een schip met 433 vluchtelingen uit Irak en Afghanistan een veilige haven zochten, hield Australië letterlijk de boot af, een houding die fel bekritiseerd werd door de Verenigde Naties.
Dankzij een nieuwe wet hoeft Australië niet langer bootvluchtelingen aan wal te laten en kan het de ontheemden zelfs wegsturen. De Australische marine kan hen naar zeer sobere en strenge asielcentra deporteren waar de uitkomst van een asielaanvraag moet worden afgewacht.
Ruddock verontschuldigde zich niet voor de conservatieve lijn die zijn regering ten opzichte van immigratie volgt. Volgens hem staat Australië nog altijd achter de conventie, maar dwingt het grote aantal economische vluchtelingen het land tot een andere benadering van het probleem.
Vertegenwoordigers van mensenrechtenorganisaties lieten weten dat veel landen alleen maar lippendienst bewijzen aan vluchtelingen, maar feitelijk niets doen aan het probleem. Wereldwijd zijn er zo'n 22 miljoen vluchtelingen en ontheemden.