|
Hoe overleeft een dame een genie? 'Surviving Picasso' "Ik heb u geschilderd, nog voor dat u geboren was", zegt Pablo Picasso in een Parijs café tegen de jonge mooie Françoise Gilot. Een versierderstruc noemt zijn vriendin Dora de opmerking, maar het meisje Françoise trapt erin en gaat naar zijn atelier om er schilderijen te bekijken. En natuurlijk om er verleid te worden. Want vrouwen en de drang om ze te bezitten is nu eenmaal een rode draad door het leven van de grootste schilder van deze eeuw.
'Surviving Picasso' met Sir Anthony Hopkins als kunstenaar heeft juist dat element als thema. Hoe kun je leven en overleven met een man die nooit een evenknie of een gelijkwaardige naast zich duldt. De vrouwen, de handelaars, de collega's, de vrienden, het personeel... ze moesten allemaal buigen voor zijn genie. Onderdanigheid verlangde hij en zie onder die druk maar eens je eigen persoonlijkheid te laten gedijen. Van alle vrouwen heeft alleen Françoise het uiteindelijk gered. Ze is ook de enige levensgezel geweest die HEM in de steek heeft gelaten en haar eigen vrijheid heeft gezocht. De tragiek van de film zit hem dan ook niet in het personage van Picasso maar in dat van Françoise, zo mooi en breekbaar neergezet door de debuterende actrice Natascha McElhone. Zij draagt ons medeleven door de film heen, terwijl we voor de schilder zelf uiteindelijk alleen maar hekel en wat laatdunkende mededogen over hebben. Zo'n productie in handen van regisseur James Ivory en producer Ismael Merchant (Howards End, The Remains Of The Day, A Room With A View) streeft vanzelfsprekend naar authentieke perfectie. Van begin tot eind zitten we in een fotoboek te kijken, waarbij we zelfs de kenmerkende t-shirts van Picasso herkennen met de brede hals en de dwarse strepen. Het scenario van Ruth Prawer Jhabvala is gelukkig geen gerekte opeenvolging van anekdotes maar heeft wel degelijk een stellingname over het onderwerp, en vertelt ons een nauwsluitend verhaal. En ook over Sir Anthony Hopkins zouden we geen kwaad woord durven zeggen, want hij IS sprekend Picasso. De gebaren zijn identiek, de houding, de oogopslag... en de make-up heeft daar ook nog wat wondertjes verricht. Maar wat Hopkins wel mist is de bronstigheid van de schilder, het dierlijke... het geile wellicht. Je vraagt je toch twee uur lang af wat al die vrouwen in die man hebben gezien, dat ze zich zo door hem lieten vernederen. Die vraag had niet bij ons op mogen komen. Daar hadden regisseur, decorontwerper, make-up-juffrouw, producent en scenarioschrijver ons voor moeten behoeden. Die vraag namelijk haalt de kracht uit de film, alsof een bom onschadelijk wordt gemaakt. En toch... toch is 'Surviving Picasso' een heerlijke film, vanwege de nostalgie over die inspirerende jaren vijftig en zestig toen er koorts en storm in de lucht hing en kunstenaars ons beeld van de wereld zonder enige omzichtigheid bijstelden. 'Surviving Picasso' zet ons neer in die tijd en dat is een lekker gevoel. Dick van den Heuvel Première 19 december 1996
|
