Sir Anthony Hopkins kruipt in huid Picasso

"Genialiteit is simpel"

door Dick van den Heuvel

Hoe speel je een genie? Simpel, besloot Sir Anthony Hopkins. De gelauwerde acteur zet Pablo Picasso even eenvoudig als schitterend neer in 'Surviving Picasso'. Een detail vormde de basis van zijn interpretatie, vertelt de Oscarwinnaar in Hamburg. Hij maakt een gebaar met zijn hand. Gevolgd door een stevige arm in een vastbesloten beweging. "Kijk, dat was waar het mee begon. Alleen maar een hand. Alleen dit gebaar."

Hij springt overeind. "Het klinkt gek", verontschuldigt hij zich haast, "maar toen kwamen er bijna automatisch de voeten. De één moest voor de ander en in een hoek van dertig graden om stevig te staan. En al snel kon ik de tweede hand er bij strekken." En daar staat midden in de kamer plotseling Pablo Picasso. Nee, nu niet met het haar op karakteristieke manier geknipt, nu niet met het juist t-shirtje aan. Alleen maar door Hopkins manier van staan.

"Twee handen, twee voeten en een uitdrukking op mijn gezicht", zegt Hopkins. "Ik keek in de spiegel en ik dacht: ik moet nog zoveel over die man lezen en leren, maar ik heb hem wel al. Hij staat er!" Daar hield hij zijn research grotendeels bij. "Je zou denken dat ik vooral het leven en het werk van Picasso heb bestudeerd. Maar dat is onzin. Wat ik moet weten, staat in het script en wat niet in het script staat, hoef ik niet te spelen... En dus hoef ik dat ook niet te weten.

Nee, echt belangrijk voor mij was de vraag: wat is een genie? Ik ben documentaires gaan kijken. Over Horowitz, bijvoorbeeld, de oude pianist. Die zit verschrompeld in een stoeltje en geeft heel summiere antwoorden op de aan hem gestelde vragen. Dan vraagt de journalist of Horowitz misschien ook even kan spelen. Natuurlijk, zegt het genie. En hij staat vrijgevig op en speelt met het allergrootste gemak de mooiste Brahms. En hij maakt het allemaal zo simpel. Hij kijkt er niet ingewikkeld bij, het is alsof hij een sigaret rookt. Zo moet ik schilderen, dacht ik."

Hij zou Horowitz kunnen spelen, want ook dat was hij even in die stoel. Als acteur is Hopkins toch ook een genie? Hij wil bescheiden blijven, maar dat accepteren we even niet. "Ik weet sinds een paar jaar dat ik het kan, ja. Ik heb twee loopbanen gehad. Ik was een middelmatige acteur tot mijn vijftigste. Ik stond in projecten waar ik me niet thuis voelde en ik speelde rollen die niet bij mij hoorden.

Ik ben niet religieus", zegt hij. "Maar ik geloof wel in de kracht van het toeval. Het was eind jaren zeventig toen er een film uitviel omdat een of andere tuthola van een actrice het script niet goed vond. Zat ik plotseling zonder werk. Echt paniek, we konden rekeningen niet betalen. Toen belde producent David Lynch mij op voor 'The Elephant Man'. Dat heb ik gedaan en ik kan je verzekeren dat die film geen genoegen was.

Maar jaren later moest ik praten met Jonathan Demme over die rol van Hannibal Lector in 'Silence Of The Lambs' en ik vroeg hem: waarom wil je mij? En hij zei: ik heb 'The Elephant Man' gezien en daar zit precies dat element in dat ik naar voren wil halen. Zie je, als die trut niet nee had gezegd tegen dat scenario, dan hadden we hier niet gezeten. Het grijpt allemaal in elkaar."

Hij heeft net een film met Antonio Banderas gedaan. "Nee, jong zou ik niet meer willen zijn. Het past niet bij mijn type. Ik geloof dat elke acteur zijn eigen leeftijd heeft. Ik ben altijd iemand van vijftig geweest... ik moest het alleen eerst echt worden, zodat mensen mij ook als zodanig konden zien. Antonio die heeft nog dat jonge... alle meiden zitten achter hem aan. Zo'n film doe ik dan graag. Dan zitten de meiden ook achter mij aan, een beetje."

Publicatie 26 december 1996