|
Tom Hanks' reis door de tijd
Grote namen in
filmhit 'Forrest Gump'
door Eric Koch
't Lijkt een jongensdroom. John Lennon ontmoeten, drie Amerikaanse presidenten
de hand drukken. Tom Hanks overkomt het in 'Forrest Gump', de Amerikaanse
filmhit die inmiddels ook in Nederland volle zalen trekt. Magiër Robert
Zemeckis is verantwoordelijk voor Hank's reis door de geschiedenis. Tijdsbarrières
bestaan voor hem niet, bewees hij eerder met 'Back to the future'. Maar
inmiddels kan hij zelfs doden uit het graf laten opstaan. Het verleden zal
nooit meer hetzelfde zijn na 'Forrest Gump'.

"Mooi voor m'n plakboek, zo'n ontmoeting met president Kennedy", lacht Tom Hanks. "Maar de werkelijkheid was minder spannend. Je wordt voor een blauw scherm
geplaatst en dan wordt er gezegd dat je eerst naar een pleistertje op de
vloer moet lopen, vervolgens naar een pleistertje op de muur moet kijken,
je tekst moet zeggen en dan weer naar een ander pleistertje moet gaan. En
op het bioscoopdoek zie je naderhand dat je met Kennedy hebt gesproken."
In de bioscoop is voortaan niets meer onmogelijk, vult regisseur Robert
Zemeckis aan. Samen met zijn hoofdrolspeler is hij naar de mondaine Franse
badplaats Deauville gereisd om zijn nieuwe film aan Europa te presenteren.
"Met de nieuwe digitale technieken kunnen filmmakers elk beeld naar believen
veranderen. De enige grens is je eigen morele verantwoordelijkheid. Kun
je een overleden president gebruiken om een product aan te prijzen, zoals
nu gebeurt met filmlegendes als Humphrey Bogart?"
"Je kunt iedereen alles laten doen en zeggen. Er zullen ongetwijfeld wetten
komen die dat aan banden leggen. Documentaire beelden van personen als John
Lennon en Kennedy zijn nu nog vrij beschikbaar. Maar de erfgenamen van Elvis
hebben de rechten op het gebruik van zijn image al vast laten leggen. Je
moet van hen toestemming krijgen om Presley in beeld te brengen."
"Maar de nieuwe ontwikkelingen bieden ook enorm veel positieve mogelijkheden.
In de nabije toekomst zie ik acteurs elke tien jaar de digitale studio ingaan
om hun uiterlijk vast te laten leggen. Zo kan Harrison Ford op zijn tachtigste
nog zonder problemen Indiana Jones spelen. Bij de afwerking van de film
wordt gewoon zijn bejaarde uiterlijk vervangen door het opgeslagen beeld
van veertig jaar daarvoor."
"Het publiek zal dat zonder problemen accepteren, zoals sinds het begin
van de eeuw de close-up een aanvaard onderdeel van de filmtaal werd. Toen
de mensen voor het eerst een groot gezicht op het doek zagen, dachten ze
dat de acteur onthoofd was. De techniek schrijdt voort, maar zal altijd
in dienst blijven staan van de menselijke emotie. Dáárvoor gaan de mensen
naar de bioscoop. Ze willen ontroerd worden, lachen en huilen."
Hoogstandjes
"Daarom is Tom Hanks de ster van 'Forrest Gump' en niet alle technische
hoogstandjes. Hij is zó goed, dat zijn prestatie niet eens opvalt. Dustin
Hoffman kreeg indertijd een Oscar voor zijn rol als autistische man in 'Rain
Man' maar Tom gaat onvergelijkbaar veel verder. Hoffman zette een film lang
het zelfde typetje neer, terwijl Tom met nauwelijks merkbare verschillen
van een achterlijke jongen uitgroeit tot een volwassen man, hoe geestelijk
beperkt ook."
"Tom geeft de film een hart. Elk moment dreigde het gevaar te ontstaan dat
't te sentimenteel zou worden. Maar hij geeft zijn personage waardigheid.
We lachen om de situaties waarin hij verkeert, maar nooit om zijn verstandelijke
handicap. Als acteur treft hij altijd de juiste toon. Dat is zijn gave."
In tegenstelling tot zijn optreden in 'Philadelphia', waarvoor hij vorig
jaar een Oscar kreeg, hoefde Tom Hanks ditmaal nauwelijks onderzoek te doen
voor zijn rol. "Om begrip te krijgen voor de situatie van de aan aids lijdende
advocaat moesten er oneindig veel vragen worden beantwoord. Daar ging maanden
in zitten. De figuur van Forrest Gump groeide per dag."
"De standaardvraag was hoe hij telkens op nieuwe situaties zou reageren.
Zou zo'n achterlijke figuur zich bijvoorbeeld in het leger kunnen handhaven?
Zonder problemen, vonden we. Hij heeft geleerd om goed naar z'n moeder te
luisteren. En daarom is hij ook een goed soldaat, al begrijpt hij meestal
niet waaróm hij bepaalde dingen moet doen. Door die onwetendheid groeit
hij vervolgens uit tot een held."
Dat is het verhaal van zijn leven. Omdat hij positief tegen de dingen aankijkt,
maakt hij de meest bijzondere dingen mee. We zagen in hem de eenvoudige
ziel van Amerika zelf, die onder alle omstandigheden open en onbezoedeld
blijft. Forrests' intelligente vriendinnetje Jenny daarentegen krijgt alle
slechte invloeden te verwerken van de laatste drie decennia."
"We hebben geen oordeel uit willen spreken over de jaren zestig, zeventig
en tachtig. Alle drie decennia hebben hun positieve en negatieve kanten
gehad. Dat zien we door de ogen van de simpele Forrest. De enige conclusie
die we met hem trekken, is dat het roerige tijden zijn geweest."
"Iedereen mag daar zijn eigen mening over hebben. In Amerika werden ons
allerlei onzinnige politieke standpunten in de schoenen geschoven. 'Forrest Gump' draagt geen boodschap uit. 'Je moet stom zijn om te slagen in het leven'
zag een recensent als motto van de film. Belachelijk. Maar tegen controverses
heb ik geen bezwaar. Integendeel. In een Amerikaanse krant stond onlangs
een cartoon, waarin een ober aan klanten vraagt of ze aan de pro- of de
anti 'Gump'-zijde van het restaurant willen zitten. Dat er zo over je film
wordt gediscussieerd, betekent dat hij leeft. En dan ben je in je opzet
geslaagd."
Publicatie 15 oktober 1994
|