'Forrest Gump' Amerikaans fenomeen

Tom Hanks op dreef in bijzondere
historie van Robert Zemeckis

door Eric Koch

President Kennedy ontving hem als lid van het All American honkbalteam op het Witte Huis. Hij liet zijn blote billen zien aan Lyndon B. Johnson en als lid van het Amerikaanse tafeltennisteam ging hij namens Nixon op bezoek in China. Zijn telefoontje leidde tot het Watergate-schandaal. De 75 bereikte zijn IQ nauwelijks, maar op zijn simpele manier drukte Forrest Gump zijn voetsporen in drie decennia Amerikaanse geschiedenis. 'Forrest Gump' vertelt zijn opmerkelijke levensverhaal.

In de gestalte van Tom Hanks ontmoeten wij hem op een bankje bij een busstation. Als de sullige figuur herinneringen ophaalt, wordt er door verschillende toehoorders aanvankelijk nauwelijks geluisterd. Maar zijn belevenissen, krachtig verbonden met de roerige ontwikkelingen in de VS, gaan zijn publiek gaandeweg uitermate boeien.

Hij is de simpele ziel van Amerika zelf, goedhartig, optimistisch en loyaal. Zijn moeder (Sally Field) hield 'm voor dat 't leven een doos chocola is je moet maar afwachten wat je voorgeschoteld kreeg. Blijmoedig accepteert Forrest wat op zijn weg komt. Door zijn positieve instelling overwint hij elke tegenslag en staat hij open voor opmerkelijke gebeurtenissen.

Treiterkoppen

Neem zijn kreupelheid in zijn jeugd. Zijn vreemde bewegen inspireert een jonge zanger, die in het pension van Forrest's moeder logeert. Hij zou kort daarna met zijn opzwepende heupbewegingen de jeugd in extase brengen. Zijn naam: Elvis Presley. Op school wordt Forrest gepest vanwege zijn lichamelijke en geestelijke tekortkomingen. Als hij wordt nagezeten door drie treiterkoppen, gooit hij in trance zijn krukken weg en zet het op een lopen.

Gump rent razendsnel door naar roem in het footballteam van een universiteit en vervolgens de geschiedenis in. Wat volgt is de ontmoeting met Kennedy, militaire dienst in Vietnam, waar hij met zijn vanzelfsprekende plichtsbesef een aantal kameraden redt, tafeltennis in China, anti-oorlogdemonstraties, Watergate en tenslotte rijkdom omdat zijn garnalenboot als enige een orkaan doorstaat en hij vervolgens de hele zee voor zichzelf heeft.

Hij beseft nauwelijks wat hij meemaakt. Om die reden is hij ook voor geen verziekende invloed vatbaar. Zijn jeugdliefde... (Robin Wright) laat zich meeslepen door alle bewegingen van de tijd: van de extase en het idealisme van flowerpower tot het nihilisme en de drugs van de ontnuchterende jaren zeventig na Watergate. Terugkeer tot Forrest en de zuivere eenvoud van het Amerikaanse platteland brengt haar tenslotte rust.

De symboliek van de bijzondere geschiedenis van regisseur Robert Zemeckis is even ongecompliceerd als de hoofdpersoon. Maar de oprechtheid van de vriendelijke Forrest geeft het verhaal toch een waarachtig emotioneel anker. En daarbij: de kleurrijke gebeurtenissen worden met veel vaart en flair opgedist.

Beeldentovenaar Zemeckis (de man die Michael J. Fox per sportauto naar de toekomst stuurde, Bob Hoskins koppelde aan tekenkonijn Roger Rabbit en Meryl Streep onthoofde in 'Death becomes her') volvoert ook ditmaal technische wondertjes. De ontmoetingen van zijn hoofdpersoon met tal van befaamde figuren uit de recente historie zijn van een bijna onopgemerkte authenticiteit.

Tom Hanks levert een nieuwe glansrol af. Via kleine nuances groeit hij in de loop van het verhaal van een achterlijk jongetje uit tot een volwassen, zij het simpele figuur. Een aangename bijdrage tot de nostalgische sfeer van de film levert een stroom van hits uit de jaren zestig en zeventig. Mede om die reden groeide 'Forrest Gump' ook in de bioscoop uit tot een fenomeen.

Première 22 september 1994