Moeizame samenwerking Jim Carrey en Peter Weir leverden beeldschone beelden op

'The Truman Show'

Op het eerste gezicht is het een wat vreemde combinatie. Bekkentrekkende komiek Jim Carrey die de hoofdrol speelt in een film van de toch wat chique Australische regisseur Peter Weir. Is er wel een plek voor zo'n lolbroek in het oeuvre waarin we meesterwerkjes als 'Picnic at Hanging Rock', 'Witness' en 'Dead Poets Society' terugvinden. Echter, de combinatie is al net zo ongewoon als de film waarin dat toch is gebeurd. 'The Truman Show', waarin Carrey een verzekeringsman speelt die er achter komt dat zijn hele leven fake is.

Peter Weir: "Ik moest het vertrouwen van Jim Carrey zien te winnen."

"Ik moest iemand hebben die je niet zomaar in de werkelijkheid kan tegenkomen", zegt Weir over de samenwerking. "Immers, Truman is zonder dat hij het weet een acteur in een soap die dagelijks op alle tv-schermen in Amerika te zien is. Zijn vrouw is een actrice; zijn beste vriend is een acteur. Heel zijn bestaan is bedacht. Alle mensen die hij tegenkomt zijn figuranten. Zijn hele leven is niet echt. Jim Carrey was de eerste en ook de enige met wie ik dit verhaal geloofwaardig kon vertellen. Zonder hem was de film niet gemaakt."

Maar de samenwerking was lastig. Dat geeft Peter Weir meteen toe. Carrey is een ster die de mensen aan het lachen wil maken. De laatste paar kassuccessen waar hij in te zien was, waren films waarin hij en hij alleen het middelpunt van de aandacht was. Hij werkte met regisseurs die dienstbaar waren aan hem en hij bepaalde zelf wat in de film kwam en wat niet. Nu moest hij plotseling samenwerken met een regisseur die het dirigeerstokje niet uit handen wenst te geven.

Ed Harris is de producent en geestelijke vader van de innovatieve 'The Truman Show' op tv.

Ik werd min of meer zijn Christof", lacht de altijd beminnelijke Weir en refereert daarmee aan de antagonist van de film. Immers, Truman blijkt het bedenksel van Christof (Ed Harris) die ook de regie voert over de camera's die het dagelijks leven van de onbedoelde soapheld registreren. "Daarom is Christof ook geen onsympathiek personage geworden. Ik kon hem zo goed begrijpen. Ik moest namelijk toch eerst ZELF ook die camera's neerzetten. Ik moest ZELF die soap maken, want die moest in de film te zien zijn. Het heeft me erg geholpen in de regie van de film."

Voor velen is 'The Truman Show' een reactie op Hollywood en de onechtheid van dat filmmekka. "Geen moment bij stilgestaan. Ik heb geen afkeer van Hollywood, omdat ik er ook nooit kom. Het scenario hebben we geschreven in Nieuw-Zeeland. We zijn een paar keer overgevlogen om Jim Carrey vast te leggen. En die paar maanden dat je draait, ben je zo van de wereld dat je niet eens beseft dat je in Amerika of in Lutjebroek zit. Nee, 'The Truman Show' is alleen maar een verhaal over het echte leven en over de aantrekkelijkheid daarvan.

Je ziet dat nu toch ook op Internet. Er zijn mensen die kleine cameraatjes hebben gemonteerd in hun woonkamer, zodat je ze vierentwintig uur per dag kunt volgen. En daar kijken heel veel mensen naar. Ze zijn de bedenksels zat; de sprookjes die aan typemachines worden verzonnen. Men verlangt weer naar het ware bestaan. En met de steeds kleinere televisiecamera's en de modernste communicatietechnieken kan de kijker daar ook steeds dichter bij komen."

Is in zo'n wereld dan ook nog plek voor zo'n rubberen hoofd als Jim Carrey. Peter Weir knikt wat melancholisch. "Hij krijgt het steeds moeilijker. 'The Truman Show' is een wissel in zijn loopbaan. Hij kan teruggaan naar de comedy's die hem populair hebben gemaakt, maar ik denk niet dat hij met dat ondermaatse niveau genoegen zal nemen. Hij heeft het zichzelf moeilijk gemaakt. Hij zal een ander talent moeten gaan aanspreken in de naaste toekomst. Iets dat oorspronkelijk is en dieper van binnen schuilt dan zijn masker. Of hij dat weet te vinden, is maar zeer de vraag..."

Dick van den Heuvel

Publicatie 29 oktober 1998