|
Bruce Willis in ongebruikelijke rol
"12 Monkeys": om gek van te worden
door Henk ten Berge
Terry Gilliam, de tekenende artiest destijds van het roemruchte Monty Python-team, heeft
het zijn publiek nooit gemakkelijk gemaakt tijdens zijn carrière als filmregisseur.
Hij dolt graag door de tijden, stoeit met science-fiction, speelt met de
psyche en experimenteert vaak met de toekomst, met het futuristische drama.
Met 'Brazil' bereikte hij klemmende effecten, temeer daar zijn relaas redelijk
toegankelijk bleef voor zijn kijkers.

Met '12 Monkeys' ligt het aanzienlijk ingewikkelder. Je denkt eerst nog
een publieksvriendelijke voorstelling tegemoet te gaan door populaire namen
als Bruce Willis en Brad Pitt op de posters, maar al gauw zit je elkaar vragend aan te kijken.
Er is duidelijk iets mis met de geestesgesteldheid van de hoofdpersonen.
De verschijning na verloop van tijd in het verhaal van een psychiater in
de gestalte van Madeleine Stowe bevestigt dat vermoeden.
Maar tegelijkertijd dramt de vraag of zij misschien slachtoffer zijn van
gewetenloos manipulerende geesten. Het wordt niet echt duidelijk. Het ene
moment hebben ze geniale ingevingen en inzichten; het andere lijken ze pure
wartaal uit te slaan. Ze lijken afwisselend in een heden, een verleden en
een toekomst te leven en dat vereenvoudigt de communicatie tussen de personages
in '12 Monkeys' bepaald niet.
Uitgangspunt is het jaar 2035 wanneer de wereldbevolking zwaar is uitgedund
na een ramp. Belevenissen uit vroegere jaren, 1990 en 1996 bijvoorbeeld,
dwarrelen warrig als herinneringen rond. Het is af en toe niet duidelijk
wanneer en waar we nou eigenlijk zijn. Ook de communicatie tussen film en
toeschouwers wordt er niet duidelijker van. Uw verslaggever dacht af en
toe dat-ie zelf gek werd.
Kijk je dan met plezier naar een film? Niet echt natuurlijk, temeer daar
het nog een dikke twee uur duurt ook. Er zitten zeker boeiende ensceneringen
in, hallucinerende scènes vaak, maar de onhebbelijkheid van een redelijk
mens blijft toch dat ie wil weten waarmee hij bezig is. En dat wil bij '12
Monkeys' ondanks het aanstekelijke, verknipte typetje dat Brad Pitt voor
zijn jeugdige aanhang neerzet en de ongewone tragische rol van krachtmens
Bruce Willis niet lukken.
Première 18 april 1996 |