AMSTELVEEN - Met de komende cao-onderhandelingen voor de grafimediabranche voor de deur luiden de werkgevers de noodklok. Door de economische teruggang staat het water de sector aan de lippen. Alleen het bevriezen van de lonen kan een ontslaggolf voorkomen.
"Als de loonkosten stijgen, worden de bedrijven gedwongen te snijden in de personeelskosten", aldus Ad Molier, voorzitter van de werkgeversorganisatie Koninklijk Verbond van Grafische Ondernemingen KVGO.
"Op dit moment signaleert 40% van de bedrijven een dalende orderontvangst, terwijl het derde en het vierde kwartaal normaal gesproken sterk is. Bovendien hadden we een extra impuls verwacht van de introductie van de euro. Ook die is voor de meeste bedrijven uitgebleven."
Daar tegenover staat dat de energiekosten en de papierprijzen blijven stijgen. Deze kostentoename kan volgens Molier niet worden doorberekend in de eindprijzen, omdat de concurrentie in de sector groot is. "De marges zijn klein en er is absoluut geen sprake van vette balansen die een mager jaar kunnen opvangen", ziet de werkgeversvoorzitter. Uitzicht op herstel is er in elk geval voor komend jaar niet.
De werkgevers hebben al berekend dat ook 2002 een verloren jaar wordt. "Het Centraal Planbureau gaat voor 2002 uit van een groei van de economie met 1,5%. Maar die groei zal vooral in het laatste kwartaal worden gerealiseerd. Aangezien de grafimediabranche ongeveer een kwartaal achter de economische cyclus aanloopt, hoeven we dus niet te rekenen op verbetering voor 2003", legt Fons Bakkes, algemeen secretaris van het KVGO uit. Alle seinen, zoals de verwachte advertentieverkopen, de bezettingsgraad van de machines en de orderportefeuilles, staan volgens hem op rood.
De negatieve berichten bereiken ook Luuk Brug, cao-onderhandelaar namens de grafische vakbond FNV Kiem. "Het gaat inderdaad niet zo goed met de sector. Maar de werkgevers zullen heel overtuigend aan moeten geven dat loonmatiging inderdaad nodig is. De zwartgalligheid is natuurlijk deels toneelspel, zo in de aanloop van de onderhandelingen", aldus Brug. Hij wil nog niet zeggen wat de looneis zal worden, maar behoud van koopkracht is wat hem betreft toch wel het minste.
Op 19 december wordt het startschot gegeven voor de onderhandelingen voor de 50.000 werknemers in de grafische media. De huidige cao loopt 1 februari 2002 af.
Molier hoopt dat de onderhandelingen in alle redelijkheid zullen verlopen. "Maar als de vakbond de maximale looneis van 4% van de vakcentrale overneemt, komen de bedrijven in grote problemen. Een dergelijke loonsverhoging is dodelijk", waarschuwt Molier. "In de vorige cao voor twee jaar zijn we met twee keer 4% loonsverhoging genereus geweest. Er ligt dus geen erfenis, we hebben keurig meer loon gegeven in de tijd dat het goed ging. Ik hoop dat de vakbond dat beseft en vooruit kijkt in plaats van achterom."