AMSTERDAM - Vakbonden, beleggers en analisten hadden gisteren forse kritiek op de aanstaande aandelenemissie van KPN. Vakbonden schoot de optieregeling voor KPN-topman Scheepbouwer - te lezen in de prospectus bij de emissie - in het verkeerde keelgat, beleggers maakten zich zorgen over de winstverwatering en analisten plaatsten kanttekeningen bij de aard van de emissie zelf.
Bij een emissie moet een prospectus inzage in het bedrijf geven, ook over bijvoorbeeld optieplannen. En zo bleek dat KPN-topman Scheepbouwer een optieregeling heeft gekregen waarop hij inmiddels een (papieren) winst van miljoenen heeft gemaakt. Bonden spraken er gisteren schande van en ook Peter Paul de Vries, directeur van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) had er geen goed woord voor over.
De Vries: "Scheepbouwer was als commissaris medeverantwoordelijk voor het onverantwoorde expansiebeleid. Bij een KPN-koers van 17 verdient hij echter ruim 20 miljoen. Dat is buitensporig veel. De beleggers die bij de vorige emissie hebben ingeschreven zijn dan net terug bij af. "
De VEB-directeur heeft ook kritiek op de dividendstop van KPN. De aandeelhouders krijgen zo de rekening voor het falen van KPN, meent De Vries. Bovendien verdubbelt het aantal uitstaande aandelen (nu 1,2 miljard) bij een uitgiftekoers van 4. Dat levert een forse winstverwatering op.
Bestaande aandeelhouders hebben woensdagmiddag een voorkeursrecht bij de emissie gekregen. Zij mogen het aantal aandelen dat ze toen hadden vermenigvuldigen met 4,05. Voor dát bedrag krijgen ze dan een voorkeursrecht. De belegger moet op 4 december beslissen of hij van dat recht gebruikmaakt. Hoeveel aandelen hij dan krijgt toegewezen, hangt van de uitgifteprijs af. De ingewikkelde constructie zal heel wat uitlegwerk richting beleggers vergen. Van analisten valt daarbij weinig te verwachten. De meesten hebben de komende 40 dagen een spreekverbod over KPN. Banken die hun klanten de kans willen bieden om in te schrijven, moesten deze black-out periode aan ABN Amro, de bank die de emissie begeleidt, beloven. Een bank wordt dan lid van de selling group.
Eén van de analisten die gistermorgen te horen kregen dat ze mediastilte in acht moeten nemen, reageerde kritisch. "Jammer dat dit kan. Ik ben verbaasd dat het zo gemakkelijk is iedereen de mond te snoeren. Geen Nederlandse bank zal in 40 dagen een zinnig woord over KPN schrijven. "
ABN stelt dat een black-out periode voor aan de inschrijving deelnemende banken gangbaar is. "Ze moeten aan dezelfde eisen voldoen als het syndicaat (de banken die de emissie verzorgen, red). We hebben zelfs de eisen versoepeld." Mocht het syndicaat woensdag al niets meer over KPN publiceren, de selling group kreeg pas gisteravond dit verbod opgelegd.
SNS Securities (ook in de selling group) maakte van die vrijheid nog op de valreep gebruik. Het koersdoel KPN werd nog even verlaagd van 6,75 naar 5. "We zijn teleurgesteld over het tijdstip van de emissie. Het suggereert dat de nieuwe topman weinig zelfvertrouwen heeft", aldus SNS-analist Bert Siebrand, die verdere koersdalingen verwacht zodra "beleggers zich realiseren dat zij de slachtoffers zijn van de reeks vergissingen die KPN de laatste 18 maanden heeft gemaakt." Ook van Siebrand zal de markt vanaf vandaag 40 dagen lang niets meer horen.