DEN HAAG - Massaontslagen op korte termijn bij het telecomconcern KPN zijn onvermijdelijk. Oud-minister Hans Wijers (Economische Zaken) ziet geen andere mogelijkheden voor het bedrijf om te overleven. Of er ook daadwerkelijk 4800 KPN'ers moeten worden ontslagen, zoals de concerntop heeft aangekondigd, weet Wijers niet, maar dat duizenden mensen binnenkort hun baan kwijtraken, staat voor hem vast.
"Wil KPN ook na 2003 nog zijn financiële verplichtingen kunnen nakomen, dan moet er drastisch worden ingegrepen. Naast het massaontslag betekent dat minder investeren en zo snel mogelijk activiteiten die niet tot de kerntaken worden gerekend, verkopen", waarschuwde Wijers.
Vooral door de aankoop van het Duitse mobiele telecombedrijf E-Plus en het kopen van dure UMTS-licenties gaat KPN nog steeds gebukt onder een schuldenlast van meer dan 50 miljard gulden. Voor die schulden moeten over een paar jaar nieuwe leningen worden afgesloten. En dat kan alleen als het bedrijf weer gezond is.
Oud-minister Wijers was door de gezamenlijke vakbonden gevraagd zijn visie te geven op het door KPN aangekondigde massaontslag. De bonden twijfelden aan de noodzaak ervan, vooral omdat de KPN-top in september het personeel nog had laten weten goed op schema te liggen bij de uitvoering van een reorganisatieprogramma.
Wijers, die als bedrijfskundige voorzitter is van de Boston Consulting Group, startte een week geleden met dat onderzoek. Daarbij kreeg hij volgens eigen zeggen de volledige medewerking van KPN. Na gesprekken met managers, het doorspitten van vertrouwelijke stukken en contacten met vertegenwoordigers van personeelszaken, werd hem al snel duidelijk dat het concern met de rug tegen de muur staat en geen andere mogelijkheid heeft dan massaal personeel te ontslaan. Voor sommige afdelingen is nu al vrijwel geen werk meer, andere werken slechts op halve kracht.
Voor de bonden is de uitslag van Weijers' onderzoek een bittere pil. "We hadden natuurlijk op een andere uitslag gehoopt", zei Abvakabo FNV-bestuurder Peter Wiechmann gisteren. "Nu die er niet is, moeten we alle aandacht gaan richten op een goed sociaal plan voor de betrokkenen."
Vooral de oudere personeelsleden baren Wiechmann zorgen. Voor hen zou er een speciale regeling moeten komen. Maar dat er geen sprake zal zijn van een 'goudgerande' afvloeiingsregeling, zoals bij KPN in het verleden voorkwam, is hem wel duidelijk.
Wat de bonden wel van de concerntop eisen, is dat bij de ontslagen niemand van het management zal worden ontzien. "De trap moet vanaf bovenaf worden schoongeveegd", stelde Wiechmann. Ook wordt van het management een gebaar van solidariteit geëist in de vorm van inleveren van een flink deel van het salaris en/of andere beloningen. De nieuwe KPN-topman Ad Scheepbouwer verklaarde gisteren dat men hiertoe bereid is.
Maandag komen de bonden weer met de KPN-top bijeen over het sociaal plan te praten.