AMSTERDAM - Hij heeft Carel Jan Reigersman vandaag een fles champagne gestuurd. "Met felicitatie want ik wil een goede verliezer zijn". Bestuursvoorzitter Joop Janssen van Heijmans begroef zich afgelopen weekend in het rapport van de enquêtecommissie over HBG. Het is het sluitstuk in de baggersoap rond de Rijswijkers. Zondagmiddag besloot Janssen dat hij geen vijandig bod zal uitbrengen. "De directie wil ons niet, de ondernemingsraad is tegen en dan dit rapport er nog overheen", zucht Janssen. "Dat wordt trekken aan een dood paard."

"Let wel, ik heb een bloedhekel aan verliezen", zegt de bestuursvoorzitter. "Alles lag bovendien klaar, het moest alleen nog naar de drukker. Maar zoals de zaak er nu voor staat, zou het energieverspilling zijn geweest om door te gaan. Maar één iemand is in ieder geval blij vandaag", voegt hij er aan toe. "Mijn vrouw. Die vond het vanaf het begin af aan eigenlijk al niets."

In juni van dit jaar kondigde de Brabantse bouwer aan een bod te willen uitbrengen op alle uitstaande aandelen HBG. De strijd tussen de aandeelhouders en HBG-directie over een ophanden zijnde joint venture van de baggerdivisie HAM met Ballast Nedam, had de fantasie van Janssen geprikkeld. De bouwpoot van HBG kon Heijmans in een klap tot een top 5 Europese onderneming maken. Als hij de baggerpoot nou door zou kunnen verkopen aan baggeraar Boskalis, dat al langer aasde op de HAM, zou hij twee vliegen in een klap slaan.

En zo kwam de bouwer tot een 'semi-vriendelijk' bod op heel HBG ter waarde van ongeveer 280 miljoen. Voorwaarde was dan wel dat Boskalis zijn eerder uitgebrachte bod op de baggeractiviteiten (570 miljoen) gestand zou doen. Dat bod was eerder door het HBG-bestuur afgewezen .

Hoewel de aandeelhouders de directie keer op keer onder druk zetten om de alternatieven "tenminste te overwegen", gaf het bestuur geen krimp. "Er is geen weg terug. De onderhandelingen met Ballast zijn vergevorderd en we zijn voornemens die op korte termijn af te ronden", zei president commissaris A. Loudon .

Een enquête-procedure volgde. Met de vraag 'is er sprake van wanbeleid' togen de grootaandeelhouders onder leiding van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) naar Amsterdam.

De Ondernemingskamer van het hof gelastte tot tweemaal toe een onderzoek naar het HBG-beleid. De joint venture met Ballast werd intussen bevroren. De onderzoekers concludeerden dat het beleid weliswaar geen schoonheidsprijs verdiende, maar dat er niet gesproken kon worden van wanbeleid.

Omdat het ging om verantwoording, had het dé zaak op het gebied van corporate governance moeten worden. Hoogleraar corporate governance Jaap Glasz noemde het "belangrijk dat de aandeelhouders bij zwaarwegende, bestuurlijke beslissingen tekst en uitleg krijgen. Dat is de basis van corporate governance."

De onderzoekers waren echter van mening dat een samengaan van HBG met Ballast de aard en omvang van de onderneming niet aantast. Ofwel: dat het bestuur niet verplicht is de aandeelhouders te kennen in de door hen gemaakte afwegingen als het gaat om deze samenwerking.

Die aanname bestreed Glasz eerder al. "Als je het hebt over een divisie (de baggerpoot HAM, red.) die goed is voor meer dan 70% van je winst, is een wijziging al snel ingrijpend te noemen." De VEB onderschrijft die opvatting. "Blijkbaar is er in ons land een noodzaak om de aanbevelingen over corporate governance (1996, red.) om te zetten in wetgeving", zegt VEB-directeur Peter Paul de Vries. "De positie van aandeelhouders is onvoldoende gewaarborgd. We blijven zo naar de Ondernemingskamer gaan. Dit jaar alleen al klopten Uni-invest, Gucci, Rodamco North America en HBG

aan. En het gaat allemaal om principes."

Gisteren stond Reigersman weer op de stoep. Hij wil dat de bevriezing van de joint venture wordt opgeheven. "Ons geduld is behoorlijk op de proef gesteld. Ik hoop dat de aandeelhouders na dit rapport inzien hoe lastig de situatie ook voor ons is geweest", aldus de bestuursvoorzitter. Als het aan hem ligt, kan hij deze week nog toasten op de samenwerking met Ballast. Wie weet wel met de fles uit Rosmalen. Als het aan de VEB ligt, wacht HBG daar nog even mee.

zoek naar gerelateerde artikelen

di 30 oktober 2001