AMSTERDAM - Bij collectieve ontslagen zoals nu bij KPN geldt een uitgebreidere procedure dan bij individuele ontslagen gebruikelijk is. De werkgever, die twintig werknemers of meer wil ontslaan, moet dat op grond van de Wet melding collectief ontslag met opgave van redenen schriftelijk meedelen aan de regionaal directeur arbeidsvoorziening. Bovendien moet de werkgever de bonden op de hoogte stellen.

|
Gistermiddag werd het personeel van KPN ingelicht over de ingrijpende snij-operatie. (Foto: REUTERS)
|
Vervolgens is er een wachttijd van een maand, waarin de werkgever met de bonden kan overleggen over de noodzaak van de ontslagen, mogelijke alternatieven en/of een sociaal plan. Pas na die maand gaat de regionaal directeur over tot het beoordelen van de individuele ontslagaanvragen.
Daarbij wordt onder meer gekeken of voldaan is aan het afspiegelingsbeginsel, dat wil zeggen dat de verhouding tussen verschillende groepen ontslagenen, zoals vrouwen, allochtonen en ouderen, moet overeenstemmen met de personeelsopbouw van het bedrijf als geheel.
Verder moet de werkgever binnen deze verschillende groepen ook nog rekening houden met het anciënniteitsbeginsel: zo zullen binnen de groep ouderen die de werkgever in overeenstemming met het afspiegelingsbeginsel wil ontslaan, de loyale werknemers met het langste dienstverband de grootste kans op behoud van hun baan moeten krijgen.
Charles Piket, juridisch medewerker van FNV Bondgenoten, wijst er overigens wel op dat de werkgever van anciënniteits- en afspiegelingsbeginsel kan afwijken, als hij daar zwaarwegende redenen voor kan opvoeren.
De werkgever zal op grond van de Wet op de Ondernemingsraden overigens ook de ondernemingsraad (or) op de hoogte moeten stellen van een voorgenomen collectief ontslag, omdat het dan gaat om een ingrijpende reorganisatie. Hij moet de or weliswaar om advies vragen, maar heeft geen instemming nodig.
Het massaontslag dat KPN gisteren officieel bekendmaakte, is overigens niet de eerste ingrijpende operatie in het Nederlandse bedrijfsleven. Eerder dit jaar lieten Philips en ABN Amro al weten flink te gaan snijden in de eigen organisatie.
Bij Philips liet topman Gerard Kleisterlee bij de presentatie van de tweedekwartaalcijfers weten dat nog eens 3000 banen moeten verdwijnen. Het totaal aantal te schrappen banen komt dit jaar uit op meer dan 10.000. Philips beleeft turbulente tijden, aldus de opvolger van Cor Boonstra. Het concern had wereldwijd halverwege dit jaar 212.000 werknemers in dienst.
ABN Amro zet het mes in haar kantorennetwerk. Topman Rijkman Groenink wil 7000 van de 38.000 banen laten verdwijnen. De bank wil gedwongen ontslagen voorkomen door werknemers vertrekpremies of overbruggingsregelingen (tot het pensioen) aan te bieden.