DEN HAAG - De duizenden KPN-personeelsleden die de wacht wordt aangezegd, hebben weinig te verwachten van de politiek. Althans niet in materiële zin. Een meerderheid van de Tweede Kamer noemt het massaontslag onvermijdelijk, maar voelt niets voor staatssteun. KPN moet zijn eigen problemen oplossen, want het telecomconcern is een bedrijf als ieder ander, is de wijdverbreide mening.

Ook premier Kok komt tot deze conclusie. Hij hoopt dat de 4800 man personeel kan worden "herplaatst". Volgens de minister-president is de arbeidsmarkt nog relatief gunstig. De vakbonden zijn over de kansen op een baan elders echter somber. Zij vrezen voor veel probleemgevallen.

De VVD staat volledig achter het besluit van KPN om drastisch te bezuinigen. "Voor het gezond maken van het bedrijf is het noodzakelijk", aldus het liberale Kamerlid Voûte. Het CDA maakt zich zorgen over de gevolgen voor het telefoonverkeer. Het CDA-Kamerlid Eurlings verwacht dat de kwaliteit die het telecombedrijf kan leveren door het massaontslag zal teruglopen. Een aantal fracties vindt dat de overheid voor een deel medeschuldig is aan de financiële problemen van KPN, omdat het bedrijf een aderlating heeft moeten doen voor de UMTS-frequenties.

Dat de bonden zoveel probleemgevallen vrezen bij het vinden van een nieuwe baan voor de ontslagen KPN-ers, verklaart Peter Wiechmann, bestuurder bij Abvakabo FNV, uit het feit dat onder deze mensen zo veel specialisten zitten. "Zij zijn vaak verknocht aan hun bedrijf en zitten soms al tientallen jaren bij dezelfde werkgever. Die verplaats je niet zomaar." Dat veel mensen zo lang bij KPN zijn blijven werken, een loyaliteit die ook door Paul Smits vorige maand nog werd geroemd, komt volgens Wiechmann ook door het uitstekende sociale klimaat bij de telecomreus.

Dat was tot aan de beursgang vooral te danken aan het feit dat er sprake was van een staatsbedrijf. Als ambtenaar kon je eigenlijk niet ontslagen worden. Nadat het concern geprivatiseerd was, beleefde men de telecomhausse. Dat had tot gevolg dat er veel vet op de botten bleef, men leefde op te grote voet. Pas nadat de schulden door de expansiedrift van de concerntop tot gevaarlijke hoogte waren opgelopen (op het hoogste punt meer dan 50 miljard), besloot men in te grijpen. Eerst via efficiencymaatregelen. Toen dat echter niet voldoende bleek, kwam het actieplan Vision op tafel: 8000 man eruit vóór eind 2002. Vooral te realiseren door natuurlijk verloop en het niet langer inhuren van externe medewerkers.

Maar door de wereldwijde problemen in de telecomwereld ging het niet alleen met het natuurlijk verloop niet zo snel, ook de beoogde miljardenopbrengst uit de verkoop van niet-kernactiviteiten liet op zich wachten. Daarom besloot KPN nog harder in te grijpen.

De bonden hebben het sterke vermoeden dat de nieuwe KPN-topman Ad Scheepbouwer de kwade genius is achter het plotselinge massaontslag. Abvakabo-bestuurder Wiechmann weet het zelfs bijna zeker. "Scheepbouwer doet gewoon wat de banken willen. Het extra miljardenkrediet dat KPN onlangs kreeg, schept verplichtingen. Deze afspraken worden nu versneld eenzijdig over de rug van het personeel gerealiseerd."

Hij is daarom erg benieuwd naar de argumenten om nu opeens tot een massaontslag over te gaan. "Als de KPN-top niet met een hard verhaal komt waarom het bestaande sociaal plan aan de kant wordt gezet, dan is er een probleem."

Acties worden dan ook niet uitgesloten. De bonden hebben echter het dilemma dat stakingen of prikacties slecht zijn voor het imago en het noodlijdende KPN nog verder in het moeras drukken.

Harmsen hoopt daarom van harte dat de KPN-top bereid is "enkele honderden miljoenen uit te trekken voor een goed sociaal plan. Anders kunnen onze topbestuurders beter opstappen."

Voor de mobiele tak van KPN verwachten de bonden overigens geen grote problemen als bij het vaste net. Die is nog maar een paar jaar oud en werkt veel efficiënter dan het meer dan honderd jaar oude vaste net.

zoek naar gerelateerde artikelen

vr 26 oktober 2001