DEN HAAG - VNO-NCW eist van het kabinet voor het volgend jaar een extra lastenverlichting van Hfl.3 miljard door verlaging van de ww- en wao-premies. Gebeurt dat niet, dan heeft het traditionele Najaarsoverleg volgende maand tussen de werkgevers, vakbeweging en het kabinet "bijzonder weinig zin".
Dat zegt voorzitter Jacques Schraven van VNO-NCW in een vraaggesprek met deze krant. Hij reageert hiermee op de uitlatingen afgelopen donderdag van minister Zalm (Financiën). Deze liet weten dat het kabinet niet bereid is om via "omkoopsommen" de sociale partners tot loonmatiging aan te zetten. Bovendien zou dat volgens de bewindsman tot een onverantwoorde daling van het begrotingsoverschot van 1% leiden, dat al onder druk staat door de economische tegenwind.
"Ik kan het bijna niet geloven dat Zalm dit heeft gezegd", aldus Schraven. "Zalm heeft tot nu toe nog niets gedaan voor het bedrijfsleven. De aangekondigde lastenverlichting van Hfl.2,9 miljard voor volgend jaar is fiscaal frutselwerk gericht op het naar de arbeidsmarkt halen van specifieke groepen. De verlaging van de vennootschapsbelasting met 0,5% verandert hier niets aan."
VNO-NCW hamert al maanden op lastenverlichting omdat de winsten én investeringen in de bedrijven zwaar onder druk staan door de oplopende loonkosten en onzekere economische tijden.
"Door de verslechterende economische omstandigheden, mede door de aanslagen in de Verenigde Staten, hebben de bedrijven snel meer lucht nodig. Het belang van het kabinet is dat een verlaging van de arbeidskosten de stijging van de werkloosheid beperkt, dat moet toch aanspreken. Dat is belangrijker dan arbeidsmarkt-stimuleringsregelingen voor ouderen of herintreders."
De bijna Hfl.17 miljard aan overschotten in de sociale fondsen zouden uitkomst moeten bieden, aldus VNO-NCW. Schraven vindt het onbegrijpelijk dat het kabinet de ww- en wao-premies volgend jaar "opnieuw hoger dan noodzakelijk wil vaststellen. Daardoor komen er nog eens enkele miljarden overschotten bij."
Zalm zou hiermee het paard achter de wagen spannen. "Op deze manier bouwen we premiereserves op voor werkloosheid die we juist kunnen voorkomen door die premies terug te geven. Het is levensgevaarlijk het vliegwiel de verkeerde kant op te laten draaien", aldus een getergde Schraven. "Het gaat bovendien om een bestemmingsheffing. Gedurende langere tijd hogere premies vaststellen dan de schadelast is natuurlijk idioot."
VNO-NCW en tevens werkgeverskoepel MKB-Nederland worden gesteund door de vakbeweging bij het streven naar extra lastenverlichting via premieverlaging. Het Landelijk instituut sociale verzekeringen (Lisv), opdrachtgever van onder meer GAK en Cadans, vindt een bufferreserve van Hfl.6 miljard voldoende om conjuncturele schommelingen op te vangen.
Schraven zet de verhoudingen op scherp. "Als het om de lonen en matiging daarvan gaat, doen we zoals altijd zaken met de vakbeweging. Daar hebben we het kabinet niet speciaal voor nodig. Zeker niet als het kabinet met lege handen naar het Najaarsoverleg komt en daar achterover leunt. Daar heb ik geen zin in. Nogmaals, geen lastenverlichting houdt het levensgrote risico in van verder oplopende werkloosheid, minister Vermeend heeft ons dat pas nog voorgerekend."
Opmerkelijk is dat minister Vermeend (Sociale Zaken) tevens aan de sociale partners heeft laten weten de mogelijkeid van een forsere premieverlaging te willen onderzoeken. Alleen gaat hij niet over de 's lands financiën en Zalm wel.
Schraven vraagt zich desalniettemin af "of Zalm wel namens het gehele kabinet heeft gesproken. Het is daarom echt nodig dat de komende weken duidelijkheid van kabinetszijde komt over een noodzakelijke lastenverlichting. We zijn niet in voor ruiltrucs. De verlaging van de vennootschapsbelasting en de fiscale regeling om flexibele beloning te stimuleren zijn voor ons heilig."