buitenland AMSTERDAM - Nu Amerikaanse en Britse bommenwerpers het luchtruim van Afghanistan hebben veroverd, is de weg vrij voor satellieten en verkenningsvliegtuigen om de topterrorist Osama bin Laden vanuit de lucht op te sporen.

Het arsenaal aan technische hoogstandjes dat de anti-terreuralliantie tot haar beschikking heeft, zou zo uit een James-Bondfilm kunnen komen: vliegtuigen die dagenlang in de lucht kunnen blijven, sensoren die mensen tot in holen onder de grond kunnen volgen en satellieten die vanuit de ruimte superscherpe foto's maken. In Londen vertelt het ministerie van Defensie dat gisteren voor het eerst in de huidige Afghanistan-crisis een Canberra-fotoverkenningsvliegtuig in actie kwam.

De Canberra doet al een halve eeuw dienst, maar is opgewaardeerd met camera's die net als die in het Amerikaanse U2-spionagetoestel op 160 km van een doelwit opnamen kunnen maken.

De Amerikanen hebben 'Sleutelgat'-satellieten die vanuit de ruimte ongelooflijk heldere plaatjes kunnen schieten en, omdat ze hun eigen brandstof meedragen, in de gunstigste baan kunnen worden gebracht om Afghanistan in het vizier te krijgen.

Radiografisch bestuurde toestellen kunnen inlichtingen terugseinen naar hun bases, zonder een piloot in gevaar te brengen. Kort geleden hebben de VS de nieuwe, radiografisch bestuurde 'Global Hawk' getest door hem van Californië naar Australië te sturen. Volgens deskundigen zou hij al in Afghanistan ingezet kunnen worden.

Ten slotte bestaat ook nog de 'elektronische stofzuiger', de RC 135 Rivet. Deze vliegende 'signalenverzamelaar' kan in de lucht bijtanken en biedt plaats aan een extra bemanning, zodat het toestel vrijwel onbepaalde tijd in de lucht kan blijven.

Dit toestel luistert het radarsysteem van de Taliban af en pikt het radioverkeer tussen eenheden op de grond op. Naarmate de Amerikaanse bommen en raketten de Afghaanse telefoonlijnen platleggen, zal radio belangrijker worden voor Bin Laden.

Voorlopig lijkt hij het liefst met zijn volgelingen te communiceren via van tevoren opgenomen video-opnamen die worden afgeleverd bij het Kaboelse kantoor van de Arabische nieuwszender Al-Jazeera. De Amerikaanse regering laat onderzoeken of de video's gecodeerde boodschappen bevatten. De minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, drong er gisteren bij de tv-zenders op aan, terughoudend te zijn met het vertonen van zulke videobanden.

Het zal Bin Laden niet zijn ontgaan dat de Russen naar eigen zeggen in 1996 de Tsjetsjeense rebellenleider Doedajev uitschakelden met een raket die hem 'vond' toen hij zijn satelliettelefoon gebruikte. Van de vijanden van de Saoedische terreurbaas staat ook vast dat zij "de technologie hebben om mensen 'te vangen' die met een gsm bellen", aldus een expert van Jane's, de Britse uitgeverij van militaire publicaties.

Maar hoe groot ook de technische mogelijkheden, de operatie staat of valt met de snelheid van handelen. Een miniatuur bewegingssensor mag dan kunnen vertellen of het een vrachtwagen, een man of een geit was die uit een grot te voorschijn kwam, die informatie is van nul en gener waarde als de vogel gevlogen is tegen de tijd dat de soldaten er zijn.

zoek naar gerelateerde artikelen

do 11 oktober 2001