NEW YORK - Timothy McVeigh, de dader van de bomaanslag in Oklahoma City in 1995, krijgt maandag uiteindelijk toch een dodelijke injectie toegediend, en zal daarmee de eerste gevangene zijn die sinds 1963 ter dood wordt gebracht door de federale overheid, zijn aartsvijand.

Het was de bloedigste terreuraanslag ooit gepleegd op Amerikaanse bodem en nu, zes jaar later, kijkt McVeigh (33) zelf de dood in de ogen.

Timothy McVeigh. (Foto: AP)

In de strafinrichting van Terre Haute, Indiana, is alles in gereedheid gebracht voor zijn executie. De juridische strijd rond het onlangs opduiken van FBI-bewijzen kwam deze week tot een einde met de weigering van McVeigh om in appèl te gaan bij het Hooggerechtshof.

Op de vroege ochtend van 19 april 1995 vier dagen voordat hij 27 jaar werd reed Timothy McVeigh in een truck vol explosieven naar het Alfred P. Murrah-gebouw, het kantorencomplex van de federale overheid in Oklahoma City. Daar, in het hart van Amerika, volgde minuten later een oorverdovende knal die een gruwelijk einde maakte aan het leven van 168 mensen, onder wie negentien kinderen.

Zijn zelfgemaakte bom had de kracht van drie ton TNT en veranderde zijn zorgvuldig uitgekozen doelwit in een rokende ruïne. McVeigh kroop even later achter het stuur van zijn enkele straten verderop geparkeerde vluchtauto, haalde het bordje 'niet wegslepen a.u.b.' van de voorruit en reed met een voldaan gevoel weer weg, de door hem intens gehate overheid én het hele land in zware shock achterlatend.

Enkele honderden nabestaanden volgen de executie op afstand via een gesloten tv-circuit. Voor het bijwonen van de terechtstelling heeft McVeigh zelf ook enkele getuigen mogen uitnodigen, onder wie de bekende schrijver Gore Vidal.

"Die jongen is intelligent en heeft gevoel voor rechtvaardigheid", aldus de 75-jarige auteur die na de veroordeling van McVeigh in 1997 één van diens penvrienden werd. Vidal en McVeigh deelden met elkaar een groeiende zorg over 'erosie van de grondrechten' door het optreden van federale opsporingsdiensten.

"Natuurlijk keur ik de aanslag niet goed", zegt Vidal, "maar ik begrijp het motief en ik voel mee met zijn redenering dat de overheid zich niet schuldig hoort te maken aan moord op vrouwen en kinderen."

Vidal doelt op de inmiddels ook door McVeigh zelf bevestigde aanleiding voor zijn daad: de bestorming in 1993 door federale agenten van het sektebolwerk van de Branch Davidians in het Texaanse Waco. In de vuurzee die daarbij ontstond, kwamen 80 mensen om het leven.

Aanvankelijk speelde McVeigh met het plan om de toenmalige minister van Justitie Janet Reno te vermoorden. Maar, zoals blijkt uit één van de gepubliceerde brieven aan een vriend, koos hij twee jaar na Waco voor een met militaire precisie voorbereide vergeldingsactie tegen een 'installatie van de vijand'.

McVeigh: "Het opblazen van het overheidsgebouw stond voor mij moreel en strategisch gezien gelijk aan het bombarderen door de VS van doelen in Servië en Irak."

Hij had als militair medailles gewonnen in de Golfoorlog tegen Irak, maar keerde gedesillusioneerd huiswaarts, in de war gebracht door de verwoestingen en wanhoop die hij op het slagveld had meegemaakt.

De in zijn jeugd als braaf bekend staande McVeigh kon na de oorlog alleen nog een baantje vinden in de beveiligingsbranche. Hij raakte steeds meer verzeild in kringen van extremisten via zijn voormalige legermaatje Terry Nichols, die later tot levenslang werd veroordeeld wegens zijn aandeel in het Oklahoma-complot.

McVeigh ontving de afgelopen jaren in de gevangenis een stroom brieven van vrouwelijke bewonderaars. Hij heeft nooit een vrouw kunnen vinden, en droomde ervan een gezin te stichten.

Met zijn advocaten besprak hij het plan om zijn sperma naar buiten te smokkelen voor een kunstmatige inseminatie. Hij zag ervan af omdat hij besefte dat een kind van hem door een hel zou gaan.

Sommigen vrezen dat met zijn executie nooit meer antwoord zal komen op de vraag of er nog medeverdachten vrij rondlopen. In het onlangs verschenen boek 'American Terrorist' bekent hij voor het eerst de dader te zijn. McVeigh speelt maar al te graag de rol van martelaar, en houdt vol dat hij zowel het brein als de uitvoerder was. Nichols had alleen geholpen bij het volladen van de bomtruck.

De dood van de negentien kinderen in de crèche van het gebouw omschrijft hij in het boek als 'bijkomende schade'. Zijn voormalige advocaat Richard Burr: "McVeigh zag de aanslag als een militaire missie, hij heeft zijn gevoelens volledig opzij gezet. Hij ziet de slachtoffers niet als mensen van vlees en bloed, met een glimlach op hun gezicht. Die gedachte kan hij emotioneel niet verdragen."

zoek naar gerelateerde artikelen

za 9 juni 2001