LONDEN - Tony Blair heeft voor de eerste keer in de Britse geschiedenis Labour aan een tweede reuzenoverwinning geholpen. Hij mag vandaag opnieuw als premier zijn intrek nemen in Downingstreet 10 en de vierde economische natie ter wereld leiden.

De eerste exit-polls onder 55.500 kiezers, die gisteravond iets na tien uur plaatselijke tijd het sluiten van de stembureaus werden vrijgegeven en de uitslag van enkele tientallen stembureaus, gaven Labour tussen de 42 en 49 procent van de stemmen. Dat is genoeg om in het Lagerhuis weer een dikke meerderheid van minimaal 155 tot ongeveer 200 zetels te hebben. De Conservatieven bleven steken op circa 30 procent (circa 162 zetels), terwijl de Liberaal-Democraten met zo'n 19 procent het beter deden dan vier jaar geleden (circa 59 zetels).

De opkomst was volgens de eerste berichten de laagste ooit in de Britse politieke historie. Slechts 57 tot 60 procent van de kiezers gingen volgens de prognoses naar de stembus. De laatste uitslagen werden diep in de nacht verwacht.

In 1997 behaalde Labour 418 zetels (43.2 procent), de Conservatieven 165 (30.7 procent) en de Liberaal-Democraten 46 (16.8 procent). Tony Blair had toen een meerderheid van liefst 179 zetels. Gezien de vele uitslagen die nog binnen moesten komen, viel vannacht niet te zeggen hoe exact de voorsprong van Labour deze keer is. De opkomst was vier jaar 71.5 procent van de kiezers. "Beloning"

Vice-premier John Prescott van Labour gisteravond: "Het is precies zoals we het hadden willen zien. Het is een beloning voor ons succesvolle economische beleid. Nu kunnen we ons beleid afmaken. De Tories hebben de fout gemaakt zich tot maar een paar onderwerpen, zoals de euro en de belastingen, te beperken."

De Conservatieve leider William Hague mag ongeacht de uitslag van de tweede man, Michael Portillo, blijven. "Ik ben niet verbaasd over de lichte groei van de Conservatieven. Het geeft aan dat wij een goede campagne hebben gevoerd", aldus Portillo. Hague toonde zich tevreden over de voorlopige uitslag. "Wij hebben het beter gedaan dan de opiniepeilingen voorspelden. Ik heb altijd gezegd dat de peilingen onbetrouwbaar waren. Wie weet, zit er nog een verrassing in en groeien we nog iets meer", aldus Hague. Sommige Conservatieven waren echter ronduit teleurgesteld over het voorlopige resultaat en wilden een flinke discussie over de toekomst, maar de leiderschapsvraag wilden zij vooralsnog niet stellen.

Charles Kennedy van de Liberaal-Democraten hoopte op een licht beter resultaat. "Dat zou een geweldige opsteker zijn", sprak hij. Kennedy verwacht dat de pro-Europeanen binnen de Conservatieven zich vanaf vandaag luider zullen laten horen.

In totaal zijn er 659 zetels voor het Lagerhuis te verdelen. Engeland neemt gezien het hoogste bevolkingsaantal het overgrote deel voor haar rekening: liefst 529 zetels. Wales mag 40 parlementariërs leveren, Schotland 72 en Noord-Ierland 18.

Lokale partijen verdeelden de laatste jaren alle beschikbare zetels in Noord-Ierland, maar niet alle gekozen volksvertegenwoordigers lieten zich in het Londense Lagerhuis zien. Zo weigerde de katholieke Sinn Fein-leider Gery Adams een voet in het Britse parlement te zetten, omdat hij de koningin niet als staatshoofd wil erkennen. Hij beschouwt tot op de dag van vandaag Groot-Brittannië als een bezettingsmacht. Vanwege de heftige campagne was de opkomst in Noord-Ierland aanmerkelijk hoger dan elders.

De lokale partij Plaid Cymru in Wales had in 1997 vier zetels, de Schotse Nationalisten die voor onafhankelijkheid pleiten, zes zetels. De verwachting is dat hun zeteltal nauwelijks zal veranderen.

zoek naar gerelateerde artikelen

vr 8 juni 2001