AMSTERDAM - ABN Amro moet actiever optreden tegen de illegale handel in diamanten afkomstig uit Afrikaanse vuurhaarden. De bank dient foute handelaren op te sporen en zich meer in te spannen voor aanscherping van wettelijke controle op de handel. Deze conclusies trekt het Nederlands instituut voor Zuidelijk Afrika (NiZA) uit een onderzoek naar de rol van ABN Amro als wereldmarktleider in de financiering van edelstenen.

Volgens Peter Gross gaan klanten die betrapt worden op illegale handel er "onherroepelijk uit." (Foto: Frans Jongen)

De bank sluit zich aan bij het streven van het instituut, maar zegt zich al maximaal in te spannen om de illegale handel aan banden te leggen. Al was het maar om de diamantindustrie te behoeden voor eenzelfde lot als de bontjas.

De bank sluit zich aan bij het streven van het instituut, maar zegt zich al maximaal in te spannen om de illegale handel aan banden te leggen. Al was het maar om de diamantindustrie te behoeden voor eenzelfde lot als de bontjas.

Diamanten vormen de primaire geldbron voor een aantal wrede conflicten in Afrika, en ABN Amro is de belangrijkste bank van de diamantindustrie. Dit was genoeg aanleiding voor het NiZA (een samenvoeging van enkele solidariteits- en anti-apartheidsorganisaties) om te onderzoeken of er soms bloed aan het ABN-geld kleeft. De bank financiert zowel de aankoop van ruwe diamanten, de verwerking ervan, als de handel met juweliers. Eind vorig jaar had ABN Amro in dat kader voor &florin;2,1 miljard aan kredieten uitstaan, ongeveer eenderde van de totale markt.

De diamanthandel en zijn financiers worstelen al geruime tijd met het probleem van de zogeheten 'conflictdiamanten', afkomstig uit onder meer Angola, Sierra Leone en Kongo. Rebellen in deze onrustige gebieden hebben diamantmijnen in handen en gebruiken de opbrengsten daarvan om hun bloedige oorlogen tegen de machthebbers mee te betalen. De diamantindustrie zelf schat dat er voor zo'n $350 miljoen (4% van de wereldproductie) aan illegale edelstenen rondgaat.

Hoewel het NiZA-onderzoek niet uitwijst dat ABN Amro zelf direct betrokken is bij de financiering van de zogeheten conflictdiamanten, rollen er toch een aantal opmerkelijke conclusies uit. Zo gebruikt de bank volgens de onderzoekers ondeugdelijke controlesystemen om te beoordelen of een diamant wel afkomstig is uit de legale handel. Het systeem blijkt voornamelijk gebaseerd te zijn op vertrouwen in de klant en geloof in officiële documenten. Een wankele basis, stelt het NiZA, aangezien 'officiële' documenten nauwelijks iets garanderen. "In Sierra Leone kun je zulke certificaten bijvoorbeeld gewoon op straat kopen", aldus de onderzoekers.

ABN Amro, tijdens de presentatie van het rapport vertegenwoordigd door Peter Gross, hoofd van de internationale diamantdivisie van de bank, ziet voor zichzelf geen rol weggelegd bij de controle van certificaten. Vertrouwen speelt volgens Gross in de diamanthandel daarentegen een sleutelfactor. "Wij werken samen met slechts 500 relaties die we door en door kennen. Het zijn gerenommeerde familiebedrijven die het niet in hun hoofd zouden halen om hun in generaties opgebouwde reputatie in de waagschaal te stellen. Want wie betrapt wordt, gaat er onherroepelijk uit. Niet alleen wij zullen onze relatie met zo'n klant stopzetten, maar de totale branche zal dat doen", aldus de diamantfinancier.

Gross zegt veel vertrouwen te hebben in een wereldomvattend certificeringssysteem voor diamanten, dat momenteel onder de hoede van de Verenigde Naties wordt ontwikkeld.

Tegen het eind van dit jaar zou begonnen kunnen worden met de invoering.

zoek naar gerelateerde artikelen

vr 25 mei 2001