NEW YORK - President George W. Bush gaat politiek noodweer tegemoet na een dramatische aardverschuiving in de Amerikaanse Senaat. Senator James Jeffords is gisteren uit de Republikeinse partij gestapt en heeft daarmee de Democraten in de Senaat feitelijk aan de macht geholpen.

James Jeffords ...macht aan Democraten... (Foto: AP)

Dit betekent dat Bush, 125 dagen na zijn aantreden, op fors verzet kan rekenen tegen zijn conservatieve agenda. Zo is het Witte Huis opeens niet meer verzekerd van het groene licht voor invoering van het wereldwijd omstreden raketschild tegen aanvallen uit 'schurkenstaten'. Ook staat het rechtse benoemingenbeleid van Bush op losse schroeven.

Na de verkiezingen van vorig jaar waren de zetels in de Senaat gelijk verdeeld (50 Republikeinen en 50 Democraten), waarbij vice-president Dick Cheney als fungerend voorzitter de doorslag gaf bij het staken van de stemmen. Jeffords zal voortaan door het leven gaan als 'onafhankelijke' senator, gelieerd aan de Democraten. Na het overlopen van Jeffords verliezen de Republikein een cruciale zetel, waardoor de Democraten voor het eerst sinds 1994 de gang van zaken in de Senaat gaan beheersen.

De gematigde Jeffords liet in zijn thuisstaat Vermont onder luid gejuich van medestanders weten dat hij uit onvrede met de ruk naar rechts onder Bush uit de Grand Old Party (GOP) stapt. Hij had onder andere grote moeite met het milieubeleid van de president die internationaal kritiek kreeg op zijn besluit de doodsteek toe te dienen aan het Kyoto-verdrag ter bestrijding van het broeikaseffect.

Senator John McCain, die vorig jaar tijdens de presidentiële voorverkiezingen werd verslagen door Bush, gaf het Witte Huis de schuld voor het verlies van de macht in de Senaat omdat Jeffords zou zijn geïntimideerd. McCain: "Als je dreigt met represailles tegen mensen wanneer zij niet stemmen zoals je wilt, moet je op een gegeven moment de prijs betalen."

Het besluit van Jeffords kwam een dag nadat de Senaat met 62 tegen 38 stemmen de grootste belastingverlaging in 20 jaar tijd had goedgekeurd. De 50 Republikeinen kregen daarbij de steun van twaalf Democraten. Het belastingplan was één van de speerpunten uit het beleid van Bush.

Het politieke landschap in Washington verandert ingrijpend nu de Democraten in de Senaat aan de touwtjes trekken. Zo wordt Democraat Tom Daschle de invloedrijke meerderheidsleider in plaats van de Republikein Trent Lott. Verder komen alle senaatscommissies onder voorzitterschap van een Democraat en ook dat heeft vergaande gevolgen.

Zo zal aartsconservatief Jesse Helms als voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken worden vervangen door de liberale Democraat Joe Biden, die al heeft laten weten dat hij hoorzittingen gaat houden over het buitenlandse beleid van Bush. Senator Biden wil daarbij de door Bush gelaste strategische heroverweging van het defensiebeleid onder vuur nemen. Ook heeft Biden grote twijfels over het Midden-Oosten-beleid van de regering-Bush.

zoek naar gerelateerde artikelen

do 24 mei 2001