DEN HAAG - Koningin Beatrix blijft volgende week maandag op Koninginnedag thuis. In verband met de mond- en klauwzeercrisis zal zij haar verjaardag niet vieren in de gemeenten Hoogeveen en Meppel, zoals was gepland.

Voor het eerst sinds haar inhuldiging in 1980 gaat de vorstin op 30 april niet het land in. Het risico op nieuwe mkz-uitbraken wordt te groot geacht als het bezoek van de koninklijke familie zou doorgaan. Daarom wordt ook niet naar een andere locatie uitgeweken.

Het moeilijke besluit werd gisteren genomen na een gesprek tussen premier Kok en koningin Beatrix. Op basis van adviezen van veterinaire specialisten van het ministerie van Landbouw bleek het onverantwoord om het bezoek te laten plaatsvinden.

Bovendien werd een grote toeloop verwacht in verband met de aanwezigheid van Máxima Zorreguieta. Het Nederlandse volk zou voor de tweede keer de toekomstige vrouw van prins Willem-Alexander van dichtbij kunnen zien.

Wanneer het grote publiek nu wat beter met Máxima kan kennismaken, is onduidelijk. Na Koninginnedag resteren ruim twee weken voor het huwelijk van prins Constantijn en zijn Laurentien, maar dan moet de bruid natuurlijk in het middelpunt staan.

Volgens de premier wil de Koningin, die sterk met de getroffen boeren meeleeft, het risico niet lopen dat door de viering in Hoogeveen en Meppel de besmetting zich verder uitbreidt. Volgend jaar gaat de koninklijke familie volgens planning wel naar beide gemeenten.

Van een alternatief programma, bijvoorbeeld een rijtoer in Den Haag, is in verband met de mkz-crisis geen sprake. Voorzichtig wordt er rekening mee gehouden dat prins Willem-Alexander en Máxima ergens in het feestgewoel zullen opduiken.

Willem-Alexander, die zich momenteel op Aruba bevindt, wilde gisteren geen mededelingen over de afgelasting van Koninginnedag doen. Ondanks het feit dat hiervoor tijd in zijn drukke programma was uitgetrokken, kreeg de pers te horen dat de prins geen commentaar wenste te geven.

Hoewel de teleurstelling in Meppel en Hoogeveen groot is, overheerst het begrip. De 110-jarige mevrouw H. van Andel uit Hoogeveen, die op 30 april als oudste inwoonster van ons land de Koningin de hand zou mogen schudden, berust in het afblazen van de festiviteiten. "Als de regering dit besluit, moeten we ons daarbij neerleggen", zegt de Oranjeliefhebster stellig, hoewel zij zeer naar het bezoek had toegeleefd.

Commissaris van de Koningin in Drenthe Ter Beek heeft begrip voor de beslissing omdat het advies van de veterinaire experts "ondubbelzinnig" is. Volgens Ter Beek, die de afgelopen weken vaak contact met het hof heeft gehad, was het rapport niet voor tweeërlei uitleg vatbaar.

De Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (NLTO) in Drachten vindt de beslissing om Koninginnedag niet te laten doorgaan "verstandig". De NLTO stuurde onlangs een brief aan het ministerie van Landbouw om zijn ongenoegen over de feestelijkheden bekend te maken. Voorzitter H. Brink vindt de afgelasting een voorbeeld voor andere evenementen.

De NOS, die altijd rechtstreeks verslag van Koninginnedag doet, zendt als alternatief een documentaire van ruim een uur over prinses Juliana uit. De uitzending begint om 10.00 uur op Nederland 2. Daarvoor houdt premier Kok een televisietoespraak.

di 24 april 2001