Aandeelhouders van Baan Company kregen gisteren opnieuw een koude douche. De softwaremaker maakte een verlies bekend van $240 tot $250 miljoen ( ƒ500 miljoen) over het vierde kwartaal van 1999. Gelijktijdig kondigde Mary Coleman, sinds 1 juni 1999 bestuursvoorzitter van Baan Company, aan met onmiddellijke ingang te zullen opstappen.

Coleman die volgens een verklaring van Baan opstapt "omdat zij nieuwe kansen in de hightech-industrie wil nastreven dichter bij huis in Silicon Valley", zal tijdelijk worden opgevolgd door president-commissaris Pierre Everaert.

Op de beurs sloeg het nieuws in als een bom. Het aandeel kelderde gisteren in de eerste handelsuren met bijna 38% oftewel EUR5,58. Een dag eerder pakte het bedrijf net als andere technologieaandelen nog winst.

Het grootste deel van het verlies, zo'n $200 (ongeveer ƒ440 miljoen), is een voorziening die wordt getroffen voor een nieuwe reorganisatie. Hierbij zullen wereldwijd 14 kantoren worden gesloten en zo'n 4% van het personeel (190 banen) zal verdwijnen. "De grootste afschrijving zit in software die niet meer past in de nieuwe e-business-strategie van het bedrijf, " aldus Katrina Roche, hoofd marketing bij Baan.

De omzet lag in het vierde kwartaal tussen de $140 en $150 miljoen bij een operationeel verlies van tussen de $40 en $50 miljoen. Volgens Roche is niet alles kommer en kwel en is het positief dat het aantal verkochte licenties in het vierde kwartaal is toegenomen.

Roche wilde verder geen uitspraken over de verwachtingen voor dit jaar doen. Begin november vorig jaar bracht financieel directeur Jim Mooney de beleggers tijdens de in Wenen gehouden Baan World nog in een voorzichtig optimistische stemming door de verwachting uit te spreken dat de onderneming in de tweede helft van dit jaar uit de rode cijfers zou komen. Baan leek toen bezig uit het dal te klimmen. In het derde kwartaal 1999 werd wederom verlies geleden maar dat was met ƒ50 miljoen aanzienlijk lager dan de ƒ80 miljoen van een jaar eerder. Coleman waarschuwde wel voor een moeilijk vierde kwartaal omdat bedrijven wachtten met nieuwe investeringen tot na de jaarwisseling.

Onbevredigende verklaring
Over de achtergronden van het vertrek van Coleman wil Roche geen enkele uitspraak doen. Evenmin werd bekend gemaakt wat Coleman nu gaat doen. "Zij heeft diverse mogelijkheden bij bedrijven in Silicon Valley en ze zal zich hier nu op beraden", aldus Roche.

Met het vertrek van Coleman, en de onbevredigende verklaring over haar vertrek, hebben veel analisten het vertrouwen in Baan verloren. Coleman werd over het algemeen gezien als de persoon die het in moeilijkheden verkerende softwarebedrijf weer op de rails kon zetten.

S. Siebrand van SNS Securities adviseert beleggers het aandeel Baan te verkopen. Met het vertrek van Coleman is het vertrouwen in het managementteam verdwenen, vindt hij. KBW Wesselius sluit zich bij deze mening aan en stelt tevens dat door het nieuwe abonnementensysteem dat Baan invoert voor zijn software, waarbij de gebruiker per maand betaald, de komende twee tot drie kwartalen nog tot verlies zullen leiden.

Rabo Securities was ook onaangenaam verrast. Volgens Rabo, die het houdt-advies heroverweegt, heeft het imago van het bedrijf 'voor de zoveelste keer een deuk opgelopen'.

F. de Vries van Theodoor Gilissen geeft Baan nog een beetje krediet al is ook bij hem nieuws als een bom ingeslagen. Hij vindt de omzet in het vierde kwartaal teleurstellend. "Het is slechts een fractie hoger dan in het vierde kwartaal van vorig jaar. De te hoge kostenstructuur is volgens hem de oorzaak van het verlies van $40 tot $50 miljoen over het vierde kwartaal. De huidige herstructurering leidt tot een kostenbesparing van $100 miljoen per jaar. Op basis van deze cijfers zal Baan hooguit break even kunnen draaien dit jaar", verwacht hij.

Naar de reden van het vertrek van Coleman kan hij slechts gissen. "Het blijft gokken maar het kan zijn dat ze niet heeft afgeleverd wat ze bij haar aantreden heeft beloofd. Baan heeft een goed product en een mooi totaalpakket, maar je moet het wel verkopen. De reputatie van Baan is niet goed. Grote bedrijven haken af." Volgens De Vries is de keuze voor Pierre Everaert als interim bestuursvoorzitter een goede gezien zijn grote internationale ervaring.

Met het bekendmaken van het nieuwe verlies duiken ook de geruchten over een mogelijke overname van Baan door Microsoft weer de kop op. Analisten achten dit echter nog niet realistisch. De koers van Baan is hiervoor met EUR10,10 nog te hoog.