Frouke Fokkema maakt opvolger van bekroonde 'Kracht'

'Wildgroei' erotisch
steekspel in de Betuwe

door Eric Koch

'Gewonnen", zegt Thom Hoffman met een superieure grijns na een spelletje bamzaaien. "De winnaar mag een wens doen", roept zijn vriendin Hilde van Mieghem vrolijk. Hoffman kijkt even broeierig naar haar zuster (Ellen ten Damme). Háár wil hij die nacht, maakt hij in niet mis te verstane termen duidelijk. Zijn elegant verpakte beledigingen treffen Van Mieghem als zweepslagen. In 'Wildgroei' komt Albee's Virginia Woolf op bezoek in de Lage Landen.

"Niemand in Nederland schrijft zulke sterke dialogen als Frouke Fokkema", zegt hoofdrolspeler Thom Hoffman over de regisseuse, die met 'Wildgroei' voor het eerst sinds haar imponerende debuut 'Kracht' weer op de filmset staat. Was het in die veelvuldig bekroonde eersteling een stugge boer die met zijn zwijgen zijn vriendin tot een wanhoopsdaad dreef, ditmaal brengen twee gelieven elkaar met intellectueel steekspel diepe wonden toe.

"De strijd beperkt zich niet tot de hoofdpersonen," vertelt Hoffman, met zijn zesendertig jaar na bijna dertig films al een veteraan in de Hollandse cinema "we hebben al menig robbertje geknokt. Frouke en ik. Ontwikkelingen in het verhaal schrijft ze op gevoel, terwijl ik in een scenario eigenlijk meer een logische opeenvolging van stappen zie. Als ik haar soms naar een reden voor bepaald gedrag vroeg, kon ze simpelweg zeggen: "nou gewoon, zo gaat dat."

Koppig

Hij lacht. "Het verschil tussen vrouwelijke intuïtie en mannelijke ratio waarschijnlijk. Frouke is geen gemakkelijk type. Ze houdt koppig vast aan haar opvattingen. Terwijl wij met onze ervaring best zo af en toe een zinnige bijdrage kunnen leveren. Dat zorgde dus nog wel eens voor een botsing. Maar als je allebei voor de goede zaak strijdt, kan dat iets extra moois opleveren."

Als man tussen de vrouwen probeert Hoffman ook zijn personage te verdedigen. "Frouke vindt 'm niet echt aardig. Dat is wel duidelijk. Maar een arrogante zak is geen interessante figuur. Hij blijft natuurlijk een nogal zelfingenomen man uit de betere kringen, maar ik tracht 'm wat te nuanceren. Hem een verleden te geven."

"Niet zo gemakkelijk, als je zelf pas halverwege de dertig bent. Gezichten tekenen nu eenmaal later in het leven. Kijk bijvoorbeeld naar die mooie kop van onze cameraman Gerard Vandenberg. Die groeven illustreren zijn levenswijsheid. Hij zegt niet zoveel, maar als hij zijn mond open doet is het meestal raak. In een eerdere versie van het scenario was de manlijke hoofdpersoon een stuk ouder. Ik heb sterk het gevoel, dat Frouke met zo'n man iets dergelijks heeft meegemaakt."

De regisseuse ontkent dat. Haar persoonlijke ervaringen gaan in het verhaal niet verder dan een boottocht, die ze in de omgeving van de Betuwe maakte en die nu een rol speelt bij een afrekening tussen de hoofdpersonen. Op het fraaie landgoed van Heukelum, waar vandaag de opnamen plaatsvinden, heeft ze zelf eens gelogeerd. Een mooie huisvesting voor Hoffmans personage, een rijke uitgever.

"In eerste instantie draaide het om twee vriendinnen, die naar Praag gingen", vertelt Frouke Fokkema. "En daar ontmoeten ze een oudere, excentrieke levensgenieter. Zijn aanwezigheid brengt hun vriendschap in problemen." Ze glimlacht. "Maar filmen in Praag, hoe sfeervol ook als achtergrond, is natuurlijk wel iets ingewikkelder en duurder dan opnamen in de Betuwe. Met Thom Hoffman erbij is die man logischerwijs jonger geworden. En daarmee veranderde ook het verhaal."

Na 'Kracht' bleef het betrekkelijk lang stil rond Frouke Fokkema. "Als het aan mij had gelegen had ik waarschijnlijk nooit meer een nieuwe film gemaakt", bekent ze. "Regisseren is min of meer opgedrongen. Maar in alle eerlijkheid: ik vind het nu bij 'Wildgroei' wel spannend. Te meer omdat het een heel andere film is dan 'Kracht'. Dat was een puur boerendrama en in vorm vergelijkbaar met een toneelstuk. 'Wildgroei' is méér cinema."

"Er zitten liefst 150 opnamen meer in en ik probeer de camera voortdurend te laten bewegen om het duel van de personages kracht bij te zetten. 'Virginia Woolf' is zeer zeker een inspiratiebron, maar ook films als 'Bitter Moon' en 'Basic Instinct'."

'Wildgroei' brengt de Belgische actrice Hilde van Mieghem na de geprezen televisieserie 'Het Wassende Water' weer samen met Thom Hoffman. Is er tussen hen een decennium later veel veranderd? "Moeilijk te zeggen", vind Hilde, die later nog in de Nederlandse producties 'Blonde Dolly' en 'Laura Ley' te zien was. "We zijn allebei als acteur sindsdien natuurlijk gegroeid. Maar zoiets gaat betrekkelijk ongemerkt en dat maakt vergelijken moeilijk."

"Zeker is in elk geval dat Thom heel inspirerend is. Extra prettig, omdat dit toch een van de moeilijkste rollen uit m'n carrière is. Tien jaar geleden had ik die nog niet aangekund. Mijn personage is een zeer gecompliceerd type, heel wisselvallig in haar stemmingen. Enerzijds verlangt ze naar een huwelijk en eeuwige trouw en tegelijkertijd zoekt ze avontuur. Ze roept de problemen over zich af."

"Allebei de hoofdpersonen denken alleen aan zichzelf. Ze kunnen niet met en niet zonder elkaar leven", oordeelt Hilde. "Heel herkenbaar dus, voor iedereen die getrouwd is", vult Thom Hoffman grijnzend aan. Of hij gelijk heeft, blijkt dit najaar als 'Wildgroei' in première gaat.

  • Thom Hoffman drijft als cynische uitgever een wig tussen zusjes Hilde van Mieghem (staand) en Ellen ten Damme in 'Wildgroei'

Première 15 juli 1993