Iran voor geïnteresseerden

'The White Balloon'

Voor wie niet verder kijkt dan zijn neus lang is, moet 'The White Balloon' als een eenvoudig sprookje overkomen. Het verhaal is zo simpel dat elk kind zich ermee kan identificeren. Een meisje wil omdat het vakantie is zo graag een goudvis. Haar moeder vindt dat een veel te grote uitgaaf voor zoiets nutteloos, maar gaat uiteindelijk toch overstag en geeft haar een biljet mee op voorwaarde dat ze goed past op het wisselgeld.

Maar het meisje raakt het al snel kwijt aan een stel gokkers, waar ze het ook weer van terug weet te pingelen. Dan vliegt het uit haar vingers en komt het terecht in een rooster boven een keldergat. Bijna heeft ze het te pakken, maar daar valt het al naar beneden. Kortom, een hele film lang zoekt de kleine Razieh naar het geluk. Af en toe komt het heel erg dichtbij en soms kan ze het bijna pakken, maar het is pas weer terug als ze haar hebzucht laat varen.

Sprookjes zijn altijd moralistisch. Ze prediken goed en ze verwerpen het kwaad. Ze koesteren helden die eerlijk zijn en oprecht en laten egoïsten en op macht, rijkdom en aardse glimmerijen beluste personen sneuvelen, liefst met het doel in zicht. In Iran waar regisseur Jafar Panahi is geboren en deze film maakte is een strenge censuur, die nauwelijks films toestaat over de werkelijke samenleving. Kritiek op wat er in dat land is en was, wordt niet toegestaan.

Wie uit zijn ooghoeken 'The White Balloon' volgt, zal veel leren over het land. Over de armoede aldaar, de corruptie, de vermoorde onschuld en de hoop op vrijheid. Het is er allemaal, aan de zijkant van de shots, in de marges van het verhaal, in de blik van de personages. Het verhaal dat niet verteld wordt, is daarmee het meest sprekende. Als je dat lukt, ben je een prima filmmaker, nietwaar?

DvdH

Première 9 mei 1996