Fraaie komedie rond knotsgekke koning

'The Madness of King George'

door Eric Koch

De koning is gek; leve de koning. De Prince of Wales ziet zichzelf in 1788 al gekroond. Jarenlang vrat de gezette troonpretendent zijn frustraties weg, maar nu lijkt hij eindelijk zijn machtshonger te kunnen stillen. Koning George loopt plotseling met molentjes en zijn vijanden willen zijn zoon als regent.

De koninklijke kwakzalvers staan voor een raadsel. Urenlang turen ze in 's konings water, op zoek naar verklarende verkleuringen. Gisteren nog leek de vorst kerngezond. Hij had zijn omgeving 's middags gewoontegetrouw nog voor rotte vis uitgemaakt en stond op het punt om zijn liefhebbende echtgenote met zijn traditionele en welgemeende 'welterusten mevrouw de koningin' een goede nacht te wensen, toen hij angstig onder zijn bed wegdook.

De volgende morgen jaagt hij zijn personeel om vier uur de hei op en vervolgens werpt hij zich en plein public op een geschrokken hofdame. Wat moet het land met een vorst die zichzelf niet eens in de hand heeft? De geestelijke crisis van koning George verdeelt het hof en het parlement. Wie nog gunsten te verwachten heeft stelt zich (voorlopig) achter George op en wie op nieuwe kansen hoopt, intrigeert om diens zoon aan de macht te helpen.

De strijd wordt in 'The Madness of King George' met fijnzinnige en dus uiterst plezierige Britse humor uit de doeken gedaan. Hoewel de komedie de boventoon voert, heeft regisseur Nicholas Hytner ook oog voor de donkere kanten van konings kwaal. Het ene moment stelt de vorst zich strijdlustig en kwajongensachtig teweer tegen zijn behandelende geneesheer (de strenge Ian Holm) en het volgende ogenblik zinkt hij triest weg in een nieuwe vlaag van waanzin.

Dat gamma van emoties geeft hoofdrolspeler Nigel Hawthorne de gelegenheid om zijn acteertalenten volledig te ontplooien. Hij kreeg voor zijn optreden een Oscarnominatie, net als Helen Mirren als zijn echtgenote. Zij werd bovendien in Cannes bekroond met een Gouden Palm. Over de hele lijn wordt er mooi geacteerd, in tal van typerende rijkgeschakeerde Engelse personages. Sfeervolle decors dragen bij tot de aangename vertoning, die nog een aantal wetenswaardigheden voor en over de huidige koninklijke familie bevat.

"Zwaaien jongen," maant koning George zijn oudste zoon. "Laat zien dat we een gelukkige familie zijn. Dat is nu eenmaal onze taak hier." Verstandige woorden van de herstelde vorst, klaar om met nieuwe energie zijn koninkrijk te regeren. Hoe lang dat zal duren, moet worden afgewacht. Zijn waanzin, zo werd vastgesteld, blijft latent aanwezig, is onvoorspelbaar en erfelijk. Geen prettig idee voor Elizabeth en haar kroost.

  • Koning George (Nigel Hawthorne) wordt gesteund door zijn bezorgde gemalin (Helen Mirren) in 'The Madness of King George'.

Première 10 augustus 1995