Italiaanse grootmeester terug in
vaderland voor 'Stealing Beauty'

Bertolucci: "Ik ben een voyeur"

door Eric Koch

Hollywood eerde hem met een Oscar, Venetië met een Gouden Leeuw, maar een Palm is Bernardo Bertolucci nooit ten deel gevallen. Ook na het 49e festival in Cannes staat hij nog met lege handen. Troost vindt de Italiaanse meester in het compliment van zijn vader, een befaamde dichter. "Je mooiste film, jongen", had de oude Bertolucci zijn zoon na de première van 'Stealing Beauty' in het oor gefluisterd. "Ik dacht dat ik daarvoor best een paar aardige werkstukken had gemaakt", glimlacht Bertolucci, "maar ik was toch heel erg verguld met zijn opmerking."

'Stealing Beauty' bracht Bertolucci na drie groot opgezette buitenlandse films terug in zijn vaderland. "Ik was Italië ontvlucht omdat ik de corruptie en het morele verval niet meer kon verdragen. Maar de operatie 'Schone Handen' is vorig jaar begonnen met een grote schoonmaak en toen werd meteen ook mijn heimwee naar m'n geboortegrond sterker. Bovendien was ik na mammoetproducties als 'The last emperor' en 'Little Buddha' weer toe aan iets intiemers."

De jonge Amerikaanse Liv Tyler (dochter van de voorman van popgroep Aerosmith) speelt de hoofdrol in een vlinderlicht verhaal over de 19-jarige Lucy dat na de dood van moeder vanuit de VS naar Toscane reist, waar artistieke vrienden van haar moeder in een fraai verbouwde boerderij wonen. Ze hoopt er haar maagdelijkheid te verliezen aan een knappe jongeman met wie ze vier jaar eerder een voorzichtige romance had. Bovendien heeft Lucy uit een van de gedichten van haar moeder begrepen dat een van de vroegere vrienden haar vader moet zijn.

Is het Jeremy Irons? De stervende dichter leeft op in de aanwezigheid van de betoverende jonge schoonheid, net zoals de anderen in het gezelschap worden gestimuleerd door de uitstraling van het maagdelijke meisje. Dat geldt ook voor haar vroegere vriendje Christopher, die zich echter ontpopt tot een gevoelloze rokkenjager. Maar gelukkig heeft hij een tedere, romantische vriend, met wie Lucy uiteindelijk onder een grote olijfboom in het maanlicht haar eerste liefdesnacht beleeft.

Cynische journalisten in Cannes vreesden gaten in hun kiezen vanwege 'dat romantische fondant', maar Bertolucci haalde zijn schouders op over hun luidruchtig geuite kritiek. "Bij jonge mensen in Italië is 'Stealing Beauty' momenteel heel populair. Zij herkennen de voorzichtige manier waarop Lucy en haar uiteindelijke vriendje met liefde en sex omgaan. In de vrije jaren zestig werd die tweeëenheid nog rigoureus gescheiden, kan ik me herinneren. Maagdelijkheid was iets dat je zo snel mogelijk moest zien kwijt te raken.

Tegenwoordig wordt dat uitgesteld. En niet alleen maar vanwege aids. Ik heb het gevoel dat romantiek voor de huidige generatie nog een van de weinige gebieden is met bepaalde idealen. Dat missen ze in vergelijking met de generatie van de flower power. Die had nog veel om voor te strijden.

De jongeren van toen zijn de ouders van nu. Het lijkt me interessant om die generaties tegenover elkaar te zetten. Dat wil ik in mijn volgende film doen. Parijs, Rome en New York worden de achtergrond voor een confrontatie tussen de jeugd van 1968 en die van nu."

Van de huidige generatie is Liv Tyler een sieraad, oordeelt Bernardo Bertolucci. "Ik sprak haar voor het eerst toen ze zeventien was. Liv intrigeerde me meteen. Het ene moment leek ze een breekbaar jong meisje en even later had ze de uitstraling van een zelfbewuste jonge vrouw. Zulke mensen heb ik graag voor mijn camera. Om zoveel mogelijk van ze te ontdekken." Hij lacht. "Filmers blijven uiteindelijk toch voyeurs."

Première 1 augustus 1996