Claude Sautet geïnspireerd door Parijs en het leven

Zijn nieuwste 'Nelly et Mr Arnaud' in première

door HENK TEN BERGE

Un film de Claude Sautet. Wanneer die tekst op het witte doek verschijnt, gaat er altijd iets boeiends gebeuren, charmant, verdrietig of humoristisch, in ieder geval iets menselijks. Claude Sautet schrijft en regisseert al veertig jaar mooie films met meeslepende acteurs en er zijn miljoenen mensen die heerlijke herinneringen bewaren aan een aantal titels uit zijn oeuvre. Hij heeft nu 'Nelly et Mr Arnaud' gemaakt en dat was een goeie gelegenheid om er eens samen over te mijmeren in zijn geliefde Parijs.

'Les Choses de la vie', 'Cesar et Rosalie', 'Max et les ferailleurs', het zijn er maar drie uit zijn filmografie. Ze hebben, net als 'Nelly et Mr. Arnaud' nu weer, een ding gemeen: de kijker wordt altijd onweerstaanbaar meegenomen en loopt ook over de boulevards, eet mee en drinkt ook een glas op het terras. Ze hebben geen schokkende ontwikkelingen. Er ontploft of botst nooit iets. Het zijn momentopnamen van het leven.

'Nelly et Mr Arnaud' is de beminnelijke omgang van een vrouw van tegen de dertig en een eenzame heer van in de zestig. Het is net geen romance hoewel er in de toekomst tussen het tweetal van alles mogelijk is. Hun ontmoetingen zijn afwisselend platonisch, intellectueel en culinair van aard. Er hangt voortdurend een raadsel in de lucht.

"C'est la vie. Het leven vormt mijn inspiratie", vertelt de vermaarde Franse cineast. "Is er een vrolijke periode, dan wordt het een vrolijke film. De leeftijd speelt een rol en bepaalt vooral de toon. 'Cesar et Rosalie' had te maken met toen, de tijd van 25 jaar geleden. Ik zou die film nu beslist niet zo maken wat niet wil zeggen dat ik er niet achter sta. Het ging over de aanzwellende welvaart van West-Europa, de zorgeloze manier van leven en liefhebben. Met humor maar af en toe ook met tristesse, de droefheid die liefde met zich mee kan brengen."

"Iets ouder is 'Les choses de la vie'. Die ging inderdaad over angst, de onbestemde angst die jonge mensen vaak bevangt. Een auto-ongeluk stond centraal, een afschuwelijk incident dat je achtervolgt. Het was psycho-somatisch. Ik heb zelf nooit een ongeluk gehad, maar ik ben er wel altijd doodsbang voor geweest. Dat drukt die film uit. Je kunt niet zeggen dat ik een uitgesproken optimist of pessimist ben. Ik geloof niet dat de mensen erop vooruitgaan, De techniek wel en dat is niet altijd een vorm van geluk. Maar ik lijd er niet onder."

De 73-jarige Claude Sautet is een levendige prater die regelmatig opspringt om een scène te demonstreren of om zijn enthousiasme over een vedette of een vondst kracht bij te zetten.

"Ik heb het grote geluk gehad met formidabele acteurs te kunnen werken. Romy Schneider, Yves Montand, Michel Piccoli... ideale mensen. Ze dachten mee, ze leefden mee. We hadden geen werkverhouding, meer een relatie. We praatten over alles, heel persoonlijk, over geluk en verdriet, problemen en liefde. We wisten alles van elkaar. Dat kreeg zijn weerslag in de film. Er was natuurlijk mijn scenario, maar dat groeide in kracht en in sfeer door hun bijdrage."

"En het wonderlijke was dat ik het scenario nooit op hen schreef. Ik creëerde zuiver personages. Die had ik ergens op gedaan en daar leefde ik mee. Pas veel later, toen er gecast moest worden, vielen er namen van acteurs die er gestalte aan moesten geven. En mijn luxe is het dat ik ze altijd zelf mag uitzoeken. En dus kwam ik destijds op Yves en Romy en Michel, zoals ik nu kwam op Michel Serrault als Mr Arnaud en op Emmanuelle Beart als de jonge vrouw."

Mr Arnaud alias Michel Serrault en u lijken op elkaar. Kende u zo iemand of hebt u dat personage op uw eigen leven gebaseerd?

"Ik ben me dat niet bewust geweest. Pas tijdens de opnamen merkte een cameraman die gelijkenis op. Het is puur toeval. Dat personage heb ik natuurlijk wel ergens vandaan. Je ziet die situaties in restaurants en op terrasjes: een oudere man en een jonge vrouw. Wat is dat? Vader en dochter? Rijke vriend met minnares? Eenzame man met een prostituee? Ik liep met het idee jaren rond. Als jongeling intrigeerde me dat al. Met Michel Serrault en Emmanuelle Beart had ik weer een ideale cast. Emmanuelle was niet eens mijn eerste keus en nu zeggen veel mensen dat ze als Nelly zo op Romy Schneider lijkt! Alsof dat onbewuste projectie van mij was."

Wat New York is voor Woody Allen, lijkt Parijs voor Claude Sautet te zijn.

"Leuke vergelijking. Ik ben een Parijzenaar. Deze stad is voor mij groot genoeg. Een andere locatie komt gewoon niet in me op. Ik denk en adem Parijs en word er door geïnspireerd. Net als door het leven."

'Nelly et Mr Arnaud' bewijst het weer eens. Typisch un film de Claude Sautet.

Publicatie 29 mei 1997