|
"De kijker is niet dom!" Irma Achten verfilmde het leven van koningin Marie Antoinette door Dick van den Heuvel "Het verleden is voortdurend om ons heen. Wij leven in alle eeuwen", zegt Irma Achten over de reden om koningin Marie Antoinette tot het onderwerp te maken van haar tweede speelfilm. Een modern aangeklede versie inclusief auto's, telefoons en krantenberichten is het van het verhaal van de vorstenvrouw die frivool haar leven leidde naast Lodewijk XVI, maar uiteindelijk door de revolutie van haar troon werd afgeworpen. In de gevangenis leerde ze wat waardigheid was. Indrukwekkend moet haar houding zijn geweest op het schavot toen ze werd onthoofd.
"Nee, ik kende haar alleen van de geschiedenisboekjes", lacht Achten. "Er was vooral die ene zin die me altijd geïntrigeerd heeft. Toen men haar aan het hof zei, dat het volk geen brood meer had en honger leed, schijnt ze te hebben gezegd: 'Geen brood? Laten ze dan cake eten!' Het verhaal leende zich om verschillen te laten zien tussen mensen. Zij is zo anders. Dat vind ik belangrijker dan overeenkomsten te tonen. Een gevaarlijke neiging in onze samenleving." Haar films ze maakte eerder 'Belle' tekenen zich door de intelligente manier waarop ze zijn gecomponeerd. Irma Achten maakt geen makkelijke speelfilms voor een groot publiek. Haar taal is fijntjes en daarmee lijkt ze zich op een elite te richten. "Ik zou het onfatsoenlijk vinden om dat niet te doen! 't Is zo neerbuigend om iets te maken dat iedereen kan volgen. Alsof ik het me zou MOGEN veroorloven om te zeggen: de kijker is dom. Ik haal dat niet in mijn hoofd. Ik respecteer de toeschouwer en z'n wijsheid. En ik denk dat hij me wel wil volgen op mijn grillig pad." Ze formuleert in fraai Nederlands, gebruikt vaak beelden om haar gedachten te beschrijven, ze speelt met zinnen. Als ze over tijd praat een belangrijk element in haar film - zegt ze: "De eeuwen zijn om ons heen. Tijd is zo klein geworden. Het past allemaal op een schijfje." Ze erkent die liefde voor woorden. "Goethe is mijn favoriet", zegt ze. "Om hem ging ik ooit Duits studeren. Dat werd een enorme deceptie. De studie raakt niet aan de grootsheid van de literatuur die je er door zou moeten kunnen lezen." Ook de Amsterdamse toneelschool die ze daarop bezocht werd een teleurstelling. "Het was de tijd dat je met alle leerlingen samen naar de psychiater moest. Ik geloof daar niet in. Ik zie geen lijn in een leven. Ik beschouw het liever als een onverklaarbaar wonder." De beeldenrijkdom in 'Marie Antoinette is niet dood' heeft daar wellicht ook mee te maken. "Goed beschouwd is het absurd dat alle mensen elke dag zich wagen in de onmetelijke diepten van acht uur slaap. Dat ze zich zonder enige terughoudendheid werpen in veelheid van dromen, die surrealistische werkelijkheid vol angst en vreemdheid. Ik vind dat een bewonderenswaardig soort durf." Bij het maken van haar films luistert Irma Achten alleen naar de stem in haar hoofd. "Die vertelt je wat je moet doen. Niet de filmwetten volgen, niet dat wat het publiek wel mooi zal vinden, of wat bewezen heeft succes te scoren. Het moet eerlijk zijn, en oprecht. Dan pas kan je je liefde in een film stollen."
|
