|
Jean-Paul Belmondo in zijn beste rol
'Les Misérables' van Claude Lelouch
In 1981 verraste de Franse regisseur Claude Lelouch vriend en vijand met
zijn epos 'Les Uns Et Les Autres', een meer dan drie uur durend epos over
vier families uit verschillende windstreken (Amerika, Rusland, Duitsland
en Frankrijk) die elkaars pad kruisen van net voor de Tweede Wereldoorlog
tot ver daarna. Het werd een wereldhit, vooral door het gemak waarmee hij
al die verschillende verhaallijnen helder en aangrijpend wist te houden
en die talloze personages stuk voor stuk gedetailleerd wist te beschrijven.
Daarbij vertelde Lelouch een verhaal over onze recente geschiedenis, gezien
door de ogen van mensen die niet ver van ons staan.
Vijftien jaar later is de intussen zestigjarige Lelouch terug met een vergelijkbare
film, ook weer zo'n drie uur lang, met nu de periode van de vorige eeuwwisseling
tot net na de Tweede Wereldoorlog als tijdvak en opnieuw met een verstrengeling
van verhaallijnen. 'Les Misérables' heet dit meesterwerk en laten we u gelijk
maar uit de eerste droom helpen: het is geen verfilming van Victor Hugo's
gelijknamige roman. Die speelt wel een grote rol in het verhaal waarin de
bokser Henri Fortin (Jean-Paul Belmondo) min of meer de kern is.
Hij is de zoon van een onschuldig veroordeelde dwangarbeider die bij een
vluchtpoging om het leven komt, waarna zijn moeder zich van het leven berooft.
De wees leert zijn vuisten te gebruiken en wordt zelfs kampioen van Frankrijk,
waarna hij zich in de verhuisbusiness werpt. Daardoor komt hij in aanraking
met het joodse gezin Ziman, dat door de nazi's uit elkaar wordt gerukt.
Vader duikt onder bij een boer en een boerin, die hem na de invasie gevangen
houden en hem voortdurend vertellen dat de oorlog nog lang niet afgelopen
is en de Duitsers zelfs Amerika hebben ingenomen.
Moeder komt in kampen terecht, maar weet daaruit weg te vluchten en houdt
zich in leven door met Duitse soldaten te slapen. Dochter wordt katholiek
opgevoed op een klooster. En Henri leidt het leven dat Jean Valjean ooit
leed, maar ook Cosette. Die van de achtervolgde onschuld, geteisterd door
het noodlot. Scènes uit het boek van Hugo duiken dwars door het verhaal
op, evenals fragmenten uit de tientallen verfilmingen die er intussen van
gemaakt zijn.
Het klinkt complex en bedacht, zo neergeschreven, maar Claude Lelouch houdt
zijn constructie glashelder en fascinerend van begin tot eind. Hij is evenals
Robertan een meester in het beheersen van ingewikkelde verhaallijnen. Hij
construeert intelligent en af en toe zelfs doortrapt. Zulke films zijn heerlijk
om te zien, al was het maar om de brilliantie van de maker. Voeg daarbij
een van de beste acteerprestaties van Belmondo en 'Les Misérables' steekt
'Les Uns Et Les Autres' naar de troon. Ik heb genoten, dat mag duidelijk
zijn. Nou u nog!
Dick van den Heuvel
Première 2 mei 1996 |