Als het slachtoffer de dader opzoekt..

'La Seconda Volta'

In de jaren zeventig waren een aantal linkse zielen er van overtuigd dat een maatschappelijke verandering alleen maar kon worden verwezenlijkt door middel van geweld. In Duitsland sloeg de R.A.F. toe met als gruwelijkste onderdeel de Baader Meinhof groep. In Italië maakte de Rode Brigade korte metten met enige kapitalisten en hoogwaardigheidsbekleders, waaronder de Italiaanse premier Aldo Moro. Nog altijd denkt men met huivering terug aan die periode.

De meeste activisten uit die tijd zijn opgepakt en dienen langdurige straffen uit in zwaarbewaakte gevangenissen. Zoals ook de hoofdpersoon van 'La Seconda Volta', een jonge vrouw die ooit een kogel in het hoofd van een professor schoot. Ze is rustiger geworden tijdens haar detentie en misschien heeft berouw er wel voor gezorgd dat ze intussen bepaalde privileges heeft. Ze mag werken buiten de gevangenis en zelfs zonder begeleiding van en naar dat kantoor reizen.

Dat biedt haar slachtoffer de gelegenheid om met haar in contact te komen. In diens hoofd zit immers nog altijd die kogel die er slechts uitgehaald kan worden met een levensbedreigende operatie. Zolang het ding niet beweegt, laten de artsen het zaakje liever zo..., hoewel de professor aan verschrikkelijke hoofdpijnen en soms ook aan duizelingen leidt.

Regisseur Mimmo Calopresti laat in 'La Seconda Volta' zien dat de bitterheid van weleer niet verdwenen is. De confrontatie tussen slachtoffer en dader zorgt er voor dat de situatie daadwerkelijk omkeert. Nu is het de professor die treitert en terroriseert en het meisje wordt langzaam maar zeker het opgejaagde wild. Dit alles om te analyseren waar de haat destijds vandaan kwam en wat er in de loop der jaren mee is gebeurd.

Deze film heeft voor ons vanzelfsprekend een andere uitwerking dan voor Italianen. Het zou zoiets zijn als nu een film maken over de Molukse treinkaping waarom gebeurt zulks toch niet in Nederland? Zijn wij daar dan zo bang voor? waarvan de geschiedenis nog steeds in onze hoofden voortdondert. Voor Italianen heeft 'La Seconda Volta' ongetwijfeld een politieke uitstraling. Voor ons is deze film niet meer dan een vreemdsoortige geschiedenis over twee mensen die met elkaar verbonden zijn door haat..; haat waarvan we zeggen dat de emotie zo dicht bij liefde ligt.

Dat maakt 'La Seconda Volta' er niet minder om. Calopresti werkt met aandachtige acteurs en aandacht voor niets anders dan spel en spanning tussen de personage. Of het dus onze geschiedenis is of niet.. we worden toch het scherm in gezogen. En dat maakt een film altijd het aanzien meer dan waard.

  • Nanni Moretti en Valeria Bruni Tedeschi in 'La seconda volta'

Dick van den Heuvel

Première 24 april 1997