Metaforen als dolksteken

'Il Postino' vertederende ode aan de poëzie

door Eric Koch

Mario Ruoppolo is allergisch voor water. Lastig, in een vissersgemeenschap. Maar de Italiaan heeft het hart van een dichter en daarmee verdient hij toch wat hem het meest waardevol is: de liefde van de schone Beatrice. Een beetje gesouffleerd daarbij wordt de amateur-poeet door een ware koning van de metaforen: de Chileense Nobelprijswinnaar Pablo Neruda.

De Zuidamerikaanse banneling is neergestreken op het idyllische eiland, waar Mario's familie al eeuwenlang de netten boet. Een visser steekt er niet in Mario, maar hij kan zich nuttig maken door Neruda's omvangrijke fanmail langs te brengen. Dat dagelijkse ritueel groeit langzaam uit tot een vriendschap. De ongeoefende Mario citeert uit Pablo's werk en de vertederde woordkunstenaar onthult hem een paar geheimen van de dichtkunst.

Mario is een ademloze toehoorder. Eens te meer nadat hij zich heeft verloren in de ogen van het trotse nichtje van de plaatselijke cafehoudster. In haar gezelschap weet de verlegen postbode niets uit te brengen. Voor de juiste woorden zorgt de befaamde buitenlandse gast. Nadat Neruda eerst ten aanzien van de bewonderende Beatrice nadrukkelijk 'voor mijn grote vriend Mario' in diens dichtboek heeft geschreven, weet Mario ten slotte aan het strand met zinsneden uit een van Neruda's liefdesgedichten zijn geliefde definitief voor zich te winnen.

Haar argwanende tante had het al door: vrouwen zijn kansloos tegen de dolkstoten van mooie woorden. Haar klachten tegen Neruda helpen niets: de armelijke postbode leidt haar nicht naar het altaar, met Neruda als getuige. Die gebeurtenis vormt de bekroning van een liefdevol en poëtisch vertelde geschiedenis, vlinderlicht als de woorden waarmee Mario Beatrice's hart steelt.

Daarmee is het verhaal echter nog niet afgelopen. De gebeurtenissen na Neruda's vertrek vormen een wat triest stemmende epiloog. Niet echt bevredigend, maar wonderwel passend bij de persoonlijke tragedie van de zieke hoofdrolspeler Massimo Troisi, die kort na de opnamen overleed.

Kwetsbaar

Zijn hoorbare en zichtbare vermoeidheid versterkt de ontroerende kwetsbaarheid van zijn personage. Troisi's Mario is een onschuldig groot kind: lief, ernstig en onhandig. Aan de zijde van Philippe Noiret, die ook als Pablo Neruda een vanzelfsprekend plezier is om naar te kijken, geeft Troisi 'Il Postino' een onvergetelijk hart. Een uiterst aangename film dus, waarin regisseur Michael Radford met zijn warme schildering van een eenvoudige dorpsgemeenschap teruggrijpt naar zijn prachtige 'Another time, another place'.

  • (Foto boven) Postbode Mario (Massimo Troisi) laat zich inspireren door dichter Pablo Neruda (Philippe Noiret) in Il Postino.

Première 26 oktober 1995