Nederlandse globetrotter presenteert twee films in Utrecht

George Sluizer grossiert in doden

door Eric Koch

Alsof hij tijd heeft in te halen, zo haast cineast George Sluizer zich van de ene film naar de volgende. Terwijl hij de laatste hand legt aan een scenario dat hij in januari 1997 wil gaan opnemen, draaien er liefst twee werkstukken van zijn hand op het Nederlands Filmfestival. Nauwelijks een week nadat hij in Engeland 'Crime Time' had opgenomen, stond de Nederlandse globetrotter al weer in Portugal achter de camera bij 'Dying to go home'. Twee films in één jaar moeten de tijd goedmaken die hij verloor aan 'Dark Blood', waarbij de jonge hoofdrolspeler River Phoenix vlak voor het einde van de opnames aan een overdosis drugs overleed.

In alle opzichten een tragedie, kijkt Sluizer terug op die donkere periode. "In de eerste plaats natuurlijk vanwege Rivers dood. Die kwam als een donderslag bij heldere hemel. Er is naderhand beweerd dat hij niet goed in zijn vel zou hebben gezeten, maar het tegendeel is waar. Op de dag van zijn overlijden verheugde hij zich enorm op de komst van zijn idool, die de volgende morgen een bezoek aan de set zou brengen. Tijdens de opnamen bleek uit niets dat hij drugs zou gebruiken. Hij was helder, alert en zeer intensief.

Ik ben er van overtuigd dat het een heel bijzondere rol zou zijn geworden. 'Dark Blood' had alles in zich om een van de beste films van het jaar te worden. Dat maakt 't voor mij persoonlijk nog eens extra droevig. Het scenario was bijzonder, de decors van Jan Roelffs en Ben van Os waren een Oscar waard en dat geldt ook voor het acteren van Jonathan Pryce. Hij kreeg een Gouden Palm voor zijn optreden in 'Carrington' en zijn rol in 'Dark Blood' had 'm zeker weer een hoofdprijs opgeleverd.

Ook Judy Davis was imponerend, al wil ik haar nooit meer zien. Een intens boosaardige en met zichzelf overhoop liggende vrouw, die het leven van iedereen om haar heen tot een hel maakte. Men had me al voor haar gewaarschuwd, maar ik liet me te veel leiden door haar acteerkwaliteiten. Eens te meer een reden om voortaan alleen met plezierige mensen te werken."

The Vanishing

Om die reden had Sluizer eerder een veto uitgesproken over Dustin Hoffman, toen producent Fox zijn naam liet vallen als kandidaat voor een hoofdrol in 'The Vanishing', de Amerikaanse vertaling van Sluizers succesvolle 'Spoorloos'. "Hij schijnt inmiddels wat meegaander geworden te zijn. Wellicht ook omdat bijna niemand meer met 'm wilde werken. Hoffman is op de set een notoire lastpak. Hij is bepaald niet de enige acteur met een gebruiksaanwijzing, maar ik wil me niet zenuwziek laten maken."

Een botsing tussen ego's dreigde ook een bommetje onder 'Crime Time' te leggen. Hoofdrolspeler Pete Postlethwaite wilde aanvankelijk onder geen beding met Stephen Baldwin werken. Even daarvoor hadden ze slaande ruzie gehad bij 'The Usual Suspects'. Postlethwaite had in die film een betrekkelijk kleine rol, die grotendeels uit een lange monoloog bestond. Nadat Pete eerst uren had moeten wachten ging Baldwin tijdens Postlethwaites geconcentreerde voordracht tegenover hem staan om gekke bekken te trekken.

"Puur kwajongenswerk", zegt Sluizer. "Baldwin presenteert zich graag als een ruwe Hollywood-jongen. Toen hij me op aandrang van zijn agent op mijn hotelkamer kwam opzoeken om over de rol te praten, trapte hij eerst een tafeltje met boeken om, om te laten zien dat hij maling aan mij en m'n film had. Ik heb hem keurig alle boeken op hun plek terug laten leggen en nadat ik die eerste strijd had gewonnen, konden we 't prima met elkaar vinden. Hij is me onlangs nog in Amsterdam op komen zoeken.

Excuses

Op mijn aandrang heeft hij zijn excuses bij Postlethwaite gemaakt en tegen Pete heb ik gezegd dat ze elkaar pas in de slotscène zouden tegenkomen en dat hij bij die gelegenheid als acteur eens flink revanche kon nemen."

Die afrekening tussen beiden weerspiegelt zich ook in hun rollen. Postlethwaite geeft in Crime Time gestalte aan een moordenaar, die met groeiende irritatie kijkt naar een reeks televisieprogramma's over moorden, gepresenteerd door een zelfingenomen acteur (Stephen Baldwin). Terwijl Postlethwaite de publieke schijnwerper op zich richt via een reeks moorden die moeten aangeven hoe een professional zoiets aanpakt, probeert de acteur zich steeds meer te verplaatsen in de ziel van een moordenaar.

"De moordenaar wil een ster worden en de ster een moordenaar", vat Sluizer samen. Die combinatie van zwarte humor en gewelddadige onderwerpen heeft Sluizers imago in Hollywood gevormd. "Negen van de tien scenario's die in toegestuurd krijg bevatten bloed", glimlacht Sluizer. "Daarom is het goed dat ik even met iets zonnigs als 'Dying' to go home" bezig kon zijn."

Het uitgangspunt van die film oogt niettemin macaber genoeg: een jonge Portugees krijgt in zijn nieuwe woonplaats Amsterdam een dodelijk ongeluk en staat als geest op uit zijn graf. Het vervolg is echter lief en sprookjesachtig. Omdat hij pas eeuwige rust kan vinden als zijn overblijfselen in zijn vaderland zijn begraven, vraagt hij zijn zuster via haar dromen om zijn lichaam naar Portugal te brengen.

In Nederland maakt zij kennis met de vrienden van haar overleden broer. Van hun verlopen kroeg maakt ze een succesvol Portugees eethuisje en met een van hen (Jack Wouterse) krijgt ze een romance. Glimlachend kijkt haar overleden broer met een aantal lotgenoten toe en ziet dat 't goed is.

Geestelijke vader van dat verhaal is de Portugees, een oude vriend van Sluizer. "Hij heeft als distributeur mooie dingen gedaan met films van Saura en Visconti en zich met hart en ziel ingezet voor 'Spoorloos', toen ik die film in eerste instantie aan de straatstenen niet kwijt kon. Nadat hij jarenlang andermans werk had gesteund wilde hij dolgraag ook iets van zichzelf op het doek zien. Daar wilde ik hem graag bij helpen. Daarom hebben de film samen gemaakt. Hij bekommerde zich vooral om het hart en de ziel van het verhaal en ik hield me vooral met de structuur en de acteurs bezig."

Na die hap frisse lucht gaat Sluizer in zijn volgende film terug naar bloed en dreiging. 'Immunity' brengt een diplomaat in botsing met corrupte multinationals en dat levert een aantal doden op. Sluizer verheugt zich op die nieuwe excercitie in menselijke kwaadwilligheid. "Kennelijk spreekt me dat aan. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan."