|
Meesterzetten in dodelijk schaakspel Regisseur Boaz Yakin door Eric Koch "Om de koning gaat 't", houdt zijn vader hem voor, "de rest is onbelangrijk." Die aanwijzing zal de jonge Fresh de winst opleveren in het dodelijke schaakspel dat hem in de pakkende film van Boaz Yakin wordt opgedrongen. Met imponerende koelheid weet de vroegwijze Fresh zijn criminele tegenstanders tegen elkaar uit te spelen. Pas als de vijandelijke koning gevallen is, tonen onverwachte tranen dat Fresh met al zijn slimme bravoure niet meer dan een kleine jongen is.
Met die emoties aan het slot van 'Fresh' helpt regisseur Yakin de toeschouwer herinneren dat hij niet alleen naar een spannend verhaal heeft gekeken, maar ook naar een even ellendige als alledaagse situatie in een doorsnee Amerikaanse grote stad. Criminaliteit wordt de kinderen in de getto's met de paplepel ingegoten. De drugdealers zijn met hun geld en hun macht voorbeelden voor jongeren in een uitzichtloos milieu. Dat zo'n positie veroverd moet worden, ervaart een van Fresh' schoolvriendjes. De knaap denkt dat een stoere houding al genoeg is om respect af te dwingen, maar zijn domheid en jeugdige overmoed worden, bijna terloops, met de dood gestraft. Diens bloedige einde vormt voor Fresh een reden te meer om zich te keren tegen de meedogenloze dealers, die hem zo lang een mooi zakcentje bezorgden. Doel Hij werd gewaardeerd voor de slimheid en stiptheid waarmee hij onopvallend de drugs van zijn opdrachtgevers bezorgde. Die opdrachten brachten Fresh flink wat geld op en hoop op een betere toekomst. Met een afwezige moeder en een vader die het huis verlaten had en zijn dagen slijt met het naspelen van schaakpartijen heeft Fresh niemand om op terug te vallen. Zijn klusjes geven hem een doel in het leven. Het ging hem allemaal zo gemakkelijk en vanzelfsprekend af, dat hij er de ernst niet echt van inzag. Maar de speelsheid, zoals die in de schaakpartijen tegen zijn vader telkens werd afgestraft, zal hem ook in de realiteit van het echte leven uiteindelijk noodlottig worden, begrijpt de (te) vroeg volwassen Fresh. Zijn maatregelen tonen niet alleen aan, dat hij als talentvolle schaker zetten vooruit kan denken, maar ook dat hij over de stalen zenuwen van de echte winnaar beschikt. Net zo intelligent is het scenario van Boaz Yakin. Precies op tijd verplaatst hij zijn stukken in een uitgekiende strategie, die op twee fronten overtuigd. 'Fresh' ontrolt zich als een spannende thriller, maar biedt zonder moralistische nadruk ook een indringend menselijk portret van een weinig hoopgevende gemeenschap. Een grootmeesterresultaat waardig.
Première 20 juli 1995 |
