'Fourbi': Alain Tanner doet het dunnetjes over

Begin jaren zeventig waren het de regisseurs Claude Goretta en Alain Tanner die ons in een klap bewust maakten dat er niet alleen bankiers in Zwitserland woonden, maar dat men er ook een aardig filmpje kon maken. Een kleine stroom aan meesterwerken, als 'L'Invitation', 'Pas Si Méchant Que Ça', 'Jona' en 'La Salamandre' maakten de filmhuizen plotseling tot aangename plekjes om te vertoeven.

Van dit duo is Tanner nu terug in de bioscoop. Bijna zeventig jaar oud is de regisseur die het vak leerde aan de hand van de onstuimige Britse filmmakers van de Free Cinema (Anderson, Reisz) en daarna min of meer stage liep bij de Nouvelle Vague (Godard, Truffaut). 'Fourbi' heet zijn nieuwste rolprent en toont ons aan hoe weinig er hoeft te veranderen in de loop der tijd.

Het verhaal is immers precies hetzelfde als dat van 'La Salamandre' uit 1971. Opnieuw is de kern het verhaal van een meisje dat iemand vermoord heeft die haar kwaad wilde doen. En opnieuw vertelt Tanner over de gewetenloze filmmakers nu in dienst van de commerciële omroep die daarover een drama-productie willen maken. Hoe ze uiteindelijk het verhaal uit hun onderwerp weten te zuigen, en het slachtoffer van de media uitgedroogd en hulpeloos achterlaten als ze eenmaal hebben wat ze willen hebben.

Budget

Waarom Alain Tanner op oudere leeftijd dit verhaal nog een keer wilde vertellen, wordt ons in de film zelf niet duidelijk. Hij beschikt niet over andere inzichten, heeft nog steeds dezelfde sympathieën en hekel. Hij heeft nog steeds het magere budget dat hem (godzijdank!) noopt tot het vertellen van hedendaagse verhalen, met weinig acteurs en geen enkele mogelijkheid tot stunts of special-effects. En de mensen zijn niet veranderd, ze zijn nog net zo slecht en goed als ze altijd waren.

Niet dat we hem dit opnieuw visiteren van het oude materiaal misgunnen, maar de indruk blijft dat slechts nostalgie hem er toe aanzette. Nostalgie naar de tijd waarin zijn cinema ons de ogen deed openen. Nu doen we ze af en toe maar even dicht, er is immers niks nieuws onder de zon.

DvdH

Première 28 augustus 1997