Paul de Leeuw gaat door roeien en ruiten


door HENK TEN BERGE

Paul de Leeuw gaat met Filmpje! door roeien en ruiten. Hij is niet te houden. De zielen die niet bestand waren tegen het effect van zijn Schreeuw op televisie zijn dus gewaarschuwd. Maar wie in Annie en Bob de Rooy is, zal niet weten wat m overkomt. Lachen, lachen, lachen dus, maar af en toe ook schrikken. Als een losgeslagen exprestrein dendert Paul door de zalen. Het heet het afscheid te zijn van zijn alter ego Bob en eega; het lijkt alsof hij met dit fenomeen in de bioscoop wil bereiken dat we die twee nooit zullen of kunnen vergeten. En dat lukt. Hij pakt drastischer uit dan ooit tevoren. Ze zijn roemruchte geschiedenis.

Een wild avondje voor Boppers. Paul de Leeuw verkent de uiterste grenzen van de humor en gaat verder dan hij op televisie deed. Dat moet kunnen in de bioscoop, waar de mensen vrijwillig en bewust heen gaan en hij laat dan ook geen kans onbenut. Bob de Rooy kenden we al als een geestige etter; hij wordt nu zelfs een komische hufter en morbide tiran. Annie daarentegen herstelt het evenwicht en wordt vertederender en tragi-komischer.

Die twee creaties van Paul de Leeuw blijven de pijlers van de film, die slim gesmeed is door regisseur Paul Ruven uit een reeks krankzinnige gebeurtenissen. Het wemelt van passanten en figuranten die ondertussen een extra spelletje voor hetzelfde geld opleveren: Bekende Nederlandertjes ontdekken. Enkele bijrollen springen eruit met aanstekelijke typeringen: Rijk de Gooijer als Don Gorgonzola de mafia-leider, Olga Zuiderhoek uiteraard met haar bedrieglijke toontje, Tom Jansen en Arjan Ederveen.

Seksist

Het verhaal dient vooral om te laten zien hoe Annie en Bob worstelen met huwelijk en scheiding en hoe het misschien toch nog goedkomt. Bob is een gewetenloze en ongedurige seksist. Annie draagt oeverloos geduld aan en offert zich op. Daardoor kunnen de avonturen uitzwermen tot op Cura ao toe, waar Paul als Bob de Rooy nog een malle parodie op James Bond veroorzaakt.

Dat zijn dan de fysiek de levensgevaarlijke maar mentaal tegelijkertijd ook de veilige momenten in Filmpje! . Zeker mensen die niet vertrouwd zijn met de handel en wandel van de Familie de Rooy en onvoorbereid de bios binnenstappen, zullen wel eens zorgelijk het hoofd schudden. Paul gaat vaak langs de rand en presenteert ook wrede scènes waarover je ruzie kunt maken. Grappen over dodelijke ziektes kunnen eigenlijk niet. Althans: konden tot-nog-toe niet. De vernietigende behandeling die de bejaarde krijgt is bepaald strijdig met de oma-verering. Aan de andere kant: wanneer dat soort cynisme uit Amerika komt via Hollywood-films wordt het doorgaans kritiekloos geaccepteerd.

Geen wetten

Maar het steekt gis in elkaar. Het kader waarin alles geplaatst is, verontschuldigt bijna alles. De vorm bijvoorbeeld waarin de held zich af en toe rechtstreeks tot de zaal richt en na de lange reeks slottitels ijskoud opnieuw begint met een toespraak tot de Boppers (niet te gauw weglopen dus!). Zelfs zichtbare fouten of versprekingen kunnen nog worden uitgelegd als anekdote. Noem het komedie of karikatuur of satire of grand guignol (soms lijkt het zelfs een soort Nederlandse Pulp Fiction) en daarin bestaan nou eenmaal geen wetten. Hoogstens gebruiken of ongeschreven afspraken, maar die kiept Paul de Leeuw moeiteloos overboord.

Om kort te gaan: Filmpje! is een controversieel maar uniek fenomeen, net als zijn geestelijke vader. Zeer Hollands en mogelijk het eerste hilarische Nederlandse komedie-succes weer sinds Schatjes! . In ieder geval een film die iets te weeg brengt in dit land en niet alleen onder Boppers.

Première 28 maart 1996