|
'De stad was van ons' Ontluisterend portret van Misschien herinnert u zich de beelden nog wel van ontruimingen, het ingrijpen van de M.E. of de tanks die over de barricades op de Vondelbrug reden. Of misschien heeft u daar zelf wel gestaan als getuige, sympathisant of buurtbewoner. In ieder geval hebben we allemaal een beeld bij dat wat ooit de kraakbeweging heette en eind jaren zeventig, begin jaren tachtig Amsterdam in haar greep hield. Ondanks dat het bekend terrein mag heten, is de film 'De stad was van ons' van Joost Seelen over diezelfde kraakbeweging een ontluisterend document. Niet eerder is het een filmmaker gelukt om zo diep door te dringen in de mechanismen van deze groep mensen die blijkbaar precies diezelfde opgang en val moest meemaken als elk totalitair systeem. Want dat was het destijds. Een strak georganiseerde cultuur met een aantal leiders die op haast Stalinistische wijze hun gezag bevestigden. Schokkend is in dat opzicht het relaas over De Groote Keizer, waarvan de originele krakers door eigen mensen uit huis werden gezet, waarna de haast militaristisch opgeleide groep rond opperkraker Theo de zaak overnam. En die hadden de spullen wel in orde. Professionele lasapparatuur om de zaak hermetisch af te sluiten, molotovcocktails en ander levensgevaarlijke spulletjes om de aanval van de M.E. af te slaan en een ijzersterke hiërarchische doctrine. Seelen vertelt het verhaal van de kraakbeweging louter door interviews. Hij weet ze allemaal voor de camera te krijgen. De ideologen, de idealisten, de dictators, de sympathisanten, de onderdrukten... zoals ze ooit hebben gefunctioneerd in de binnenstad van Amsterdam. Schrijnend is het om te zien hoe de opperkrakers hun gezag proberen te stelligen. Als een oppositie het kraakspreekuur vernielt, worden er door de harde kern 'arrestaties' gepleegd en deze arrestanten worden daarna ook gemarteld om namen prijs te geven van anderen die bij dergelijke contra-terreur waren betrokken. Verbazing ontlokt de film vooral omdat we er zo dicht bij stonden en het allemaal niet gezien hebben. We zagen een ongeregeld zootje dat voor een goede zaak vocht op een moment dat speculanten veel geld verdienden met leegstaande huizen, terwijl de woningnood groot was. Maar dat we in feite met een politieke beweging hadden te maken die meer met strategie bezig was dan met doel... dat hebben ze toch mooi buiten de deur weten te houden. Dat Joost Seelen ons dat verhaal weet te vertellen, maakt 'De stad was van ons' niet alleen tot een interessante documentaire, maar ook tot een belangrijk document. Dick van den Heuvel Premiere 19 december 1996 |
