'Dead Man Walking' stimuleert discussie over doodstraf Susan Sarandon durfde lelijk te zijn voor Oscarrol door Eric Koch Vier keer al had ze mis gegrepen, maar vorige week kreeg Susan Sarandon, hoofdrolspeelster in 'Dead Man Walking' na 25 jaar film eindelijk haar verdiende Oscar. Voor een optreden, dat ze aanvankelijk nauwelijks kon aanzien. "Ik zie er uit als Mount Rushmore," zegt de 49-jarige actrice over haar onopgemaakte, onflatteus belichte uiterlijk als een non, die een ter dood veroordeelde moordenaar bijstaat. Ze lacht: "Als je je ijdelheid en je ego zo opzij kan zetten, verdien je eigenlijk wel een beloning." Ze deed het graag voor de film (inmiddels ook in ons land te zien) van haar levensgezel Tim Robbins, waarin vraagtekens worden gezet bij de doodstraf. Haar rol zag er op papier bepaald niet uit als een garantie voor een Oscar. "Aanvankelijk was het personage van zuster Helen in het scenario ronduit saai. Bijna een heilige. Interessant is dat ze in haar idealisme ook veel fouten maakte. Daarvoor moest ze een ontwikkeling doormaken. Daar heb ik met Tim aan gewerkt. Zijn kracht ligt meer in het regisseren dan in het schrijven. Af en toe werd-ie best een beetje moe van m'n gehamer, maar laten we eerlijk zijn: als de rol niet deugt, val ik ook als actrice in de film op m'n gezicht. Om onze relatie niet te veel onder druk te zetten, hebben we tijdens de opnames in verschillende hotels gelogeerd. Als je moe bent, kan elk woordje van kritiek worden aangevoeld als een soort verraad." Haar rol bestond in de sleutelscènes vooral uit reageren op Sean Penn, die voor zijn indrukwekkende uitbeelding van een fascistoïde figuur met menselijke trekjes een Oscar-nominatie kreeg. "In de meeste scènes zijn we met zijn tweeën. In een kaal vertrek, zonder hulpmiddelen. Hij heeft zich heel genereus opgesteld. Zijn rol is veel flamboyanter en hij had me gemakkelijk van het scherm kunnen spelen. Maar hij vond de thema's van de film belangrijker dan zijn eigen lauweren. Zware, emotioneel ingrijpende scènes waren dat in die gevangenis. Maar acteurs die klagen, moet je nooit geloven: als het uiteindelijk goed uitpakt, zijn die momenten ook enorm bevredigend en zelfs bevrijdend." Bij 'Dead Man Walking' trad Sarandon ook als producente op. Een van de redenen om de rechten van het autobiografische boek van Helen Prejean te kopen was om het te beschermen, vertelt ze. "Voor je het weet maakt Hollywood er een musical van, en verlaat die ter dood veroordeelde man uiteindelijk zingend en onschuldig de gevangenis. Nee, dat is geen grapje. Ik heb stad en land afgereisd om geld voor de film los te krijgen. Overal hoorde je: kun je 'm uiteindelijk niet onschuldig maken? Of: kunnen die non en die moordenaar niet verliefd worden? Ik heb het al vaker meegemaakt. Het einde van 'The Hunger' bijvoorbeeld is tijdens de opnamen radicaal omgegooid omdat het originele slot te depressief zou zijn. En daarmee werd meteen de film belachelijk. Toen Ridley Scott me vroeg voor 'Thelma en Louise' wilde ik de garantie hebben dat die vrouwen dood zouden gaan. Anders had ik niet meegedaan." Susan Sarandon kiest voor films die iets te vertellen hebben. "Anders heb ik bij interviews niets te melden", lacht ze. "Wat ik belangrijk vond bij 'Dead Man Walking' is dat er thema's worden aangesneden als verlies, vergelding en vergeving, maar dat de toeschouwer de vrijheid heeft om er zijn eigen mening over te vormen. 'Dead Men Walking' onderwijst niet, maar stimuleert hopelijk tot nadenken en discussie." Foto: Oscar-winnares Susan Sarandon kiest voor films die iets te vertellen hebben: "Anders heb ik bij interviews niets te melden." Publicatiedatum 4 april 1996