Gelauwerde actrice overleefde 'moordaanslag'

Sigourney Weaver stak
hoofd in strop voor 'Copycat'

door Eric Koch

Een mooi vak, filmster. Roem en rijkdom zijn je deel. Maar de striemen in de hals van Sigourney Weaver op de Amerikaanse galapremiere van 'Copycat' tonen de donkere kant van de medaille. Gewerkt moet er worden voor succes, en geleden. Zo realistisch werd de aanslag van een seriemoordenaar in beeld gebracht, dat de gelauwerde actrice een paar keer het bewustzijn verloor. "Ik bleef iets te lang op de set rondhangen," kijkt Weaver gekscherend terug op haar avontuur in de strop.

"Mijn eigen schuld", zegt ze. "De stuntploeg had me keurig in een ijzeren harnas gehesen, dat onzichtbaar voor het publiek met een haak aan het plafond was vastgemaakt. Maar ik was zo bang dat 't namaak zou worden, dat ik steeds vroeg om de strop nog wat strakker aan te trekken. Zeven dagen duurden de opnames van twee van die hang-scenes en in die tijd ben ik een paar keer van m'n stokje gegaan."

En dat terwijl de drievoudige Oscarkandidate zich na het emotioneel uitputtende 'Death and the maiden' (waarin ze als slachtoffer van een dictoriaal regiem wraak neemt op de man die haar folterde) voorgenomen had om 't even rustiger aan te doen. "Ik had zin in een komedie", vertelt Sigourney. "Maar toen ik het scenario van 'Copycat' bij de post vond kon ik geen nee zeggen. Een goed geschreven verhaal waarin twee vrouwen de hoofdrollen spelen kom je niet elke dag tegen."

Als psychologe jaagt Sigourney Weaver samen met rechercheur Holly Hunter op een seriemoordenaar, die de gruwelijke daden van roemruchte collega's imiteert. Een ogenschijnlijk doodgewone man, die een monster blijkt te zijn. "'t Had je buurman kunnen zijn", zegt Sigourney. "Ik heb er met politie-psychologen over gesproken. Geen opwekkende dingen die ik te horen kreeg, maar interessant was het zeker.

Necrofiel

Zo'n moordlustige geestelijke stoornis komt voort uit een combinatie van genetische achtergrond en ervaringen uit hun omgeving. Om tot dat soort daden te komen moet je bovendien twee perverse neigingen hebben, begreep ik. Vrouwenmoordenaar Jeffrey Dawmer, bijvoorbeeld, was necrofiel en narcissist. Toen hij werd geëxecuteerd, vierde Amerika feest. De doodstraf leidt niet tot een vermindering van misdaden, dat is bewezen, maar fungeert voor het publiek als een soort duivelsuitdrijving. Het kwaad is voor even uitgebannen. Opmerkelijk. 't Voert terug naar een soort primitief stam-gevoel."

Een film als 'Copycat' is opwindend, zegt de Amerikaanse actrice, omdat er in wordt getoond wat seriemoordenaars drijft en opwindt. "Mensen zijn altijd in monsters geïnteresseerd geweest. In figuren als Dracula en Frankenstein. Er wordt nog altijd gepraat over Jack the ripper."

Weliswaar is Sigourney Weaver als psychologe Helen Hudson in 'Copycat' na een ternauwernood overleefde moord-aanslag door een angstfobie aan huis gekluisterd, maar als ze daar bedreigd wordt door de moordlustige imitator toont ze zich de doortastende vrouw die we leerden kennen de 'Alien'-trilogie. "Ik word nogal eens voor heldhaftige rollen gevraagd. Bepaald niet omdat ik zo ben. Ik durf nauwelijks een lift in. Maar ik bewonder Helen vooral omdat ze in die benarde omstandigheden haar hoofd koel houdt. Ze weet die moordenaar van zich af te houden door haar verstand te gebruiken. Door te denken, in plaats van 'Help!' te roepen.

Interessant, zo'n situatie waarin mensen gedwongen worden om iets te ondernemen. Om het beste uit zichzelf omhoog te halen. Vergelijkbaar met het moment waarop je als actrice weet dat de camera loopt. Je moet alles geven wat je hebt. Dat vind ik heel inspirerend. Je hebt je op zo'n scene voorbereid en als de regisseur dan het sein geeft, wil je ook werkelijk ervaren wat je personage meemaakt. Je gelooft jezelf in je rol.

Op zulke momenten golft de adrenaline door je bloed. Ik moet vaak terugdenken aan een collega, die in het theater gespannen achter de coulissen stond te wachten tot het doek openging. Voor elke acteur herkenbaar, wat hij riep: "Open de kooi!".

Publicatie 18 april 1996