Johan van der Keuken filmt vier uur Amsterdam

'Amsterdam, Global Village'

Wie door Amsterdam loopt, kan er zich in een dorp wanen en toch de hele wereld tegenkomen. Dat Johan van der Keuken zijn nieuwste documentaire dan 'Amsterdam global village' noemt, is nauwelijks een vondst maar eerder een vaststelling van feiten te noemen.

Nu hij intussen een oudere filmmaker is geworden, (Van der Keuken is 58) begint hij ook kleine conventies toe te laten in zijn werk. Zo is er zowaar een rode lijn te bespeuren in dit stadsportret. 'We volgen' de brommerkoerier Khalid op zijn weg door de stad. Hij is het begin van de film en ook het einde, als hij zegt: "Nou heb ik het wel weer gehad met dat filmen, ik ga naar huis."

In de vier uur die daartussen liggen, zijn we in Amsterdam op bezoek geweest. We hebben er allerlei bewoners ontmoet, een joodse vrouw die terugkeert naar het huis waar ze tijdens de oorlog heeft gewoond, de Surinaamse vrouw die daar nu woont, een zwerver van wie iedereen foto's mag nemen, een Boliviaan in de Bijlmermeer.

Zijn ze onderling aan elkaar verbonden? Nee, ze kennen elkaar zelfs zelden of nooit en Van der Keuken heeft ook geen verband tussen de personages (want dat zijn het toch) aangebracht. Hij kijkt slechts, becommentarieert zelden of nooit en laat zich meevoeren in de associaties die al die mensen oproepen.

Daardoor treedt hij ook buiten de oevers van de grachtenstad en kan hij de camera richten op oorlogsgebieden hier ver vandaan. Ook die wereld maakt klaarblijkelijk deel uit van Van der Keukens dorp. Vier uur duurt zijn 47e documentaire, maar dat is een willekeurige pose. De film had net zo goed een dag of een heel leven kunnen duren. Van der Keuken kijkt en wij worden geduld in wat hij ziet, telkens voor een periode, van een film lang. Dat hij nog maar lang mag kijken.

DvdH.

Foto: Een romantisch moment in 'Amsterdam, global village'

Première 10 oktober 1996