|
|
één groot plaatjesboek
door KIRSTEN COENRADIE
DELHI - Af en toe plooit zich een klein fronsje tussen de wenkbrauwen, trekken de mondhoeken licht, gevolgd door wetende knikjes. Onwillekeurig slaat je toch de schrik om het hart. Zou prof. Kishan Vashistha, volgens het demonstratief door hem op tafel neergezette bord 'astro-palmist', dingen zien die we liever níet horen?
Veel
praten, hangen en liggen in de bijgebouwen
van de moskee in Delhi.
Gestoken in een onberispelijke goudgele linnen tuniek, met zilveren ringen aan elke vinger van zijn rechterhand, buigt hij zich met zijn loep tot vlak boven mijn hand. Legt uit welke lijnen waarvoor van belang zijn. Dat de linkerhand weerspiegelt wat een mens van nature is gegeven en de rechter wat die persoon ervan maakt. Hij verheft zijn stem nooit, blijft geduldig, ook al marcheert er een compleet Beiers fanfarekorps in operettekostuum dwars door de lounge van het aantrekkelijke hotel in Jaipur waar we gewapend met een smakelijke whisky sour zijn neergestreken. De bij de entree ontvangen oranje bloemenkrans en rode smurrie met rijst op het voorhoofd hebben we maar even afgelegd voor deze confrontatie.
"U bent een gelukkige dame," lispelt de ziener nadat hij onder meer heeft onthuld dat de verslaggeefster na februari 2001 gouden tijden wachten. Gelukkig maar, want over acht jaar is het volgens hem afgelopen met de pret.
Beroepskeuze
Astrologen hebben veel in de melk te brokkelen in India. Niet voor niets zijn zij, samen met aanbieders van ontspannende massages en tapijten uit de weerspannige deelstaat Kasjmier, vaste prik in elk luxe hotel. Niet alleen om gunstige zakendeals te wegen, ook een uiteraard gearrangeerd huwelijk wordt standaard voorgelegd aan een sterrenkenner. In de zaterdageditie van de gezaghebbende Times of India bieden ouders hun kroost aan, onder voorbehoud van de juiste astrologische papieren.
Vrouwen
in prachtige gewaden op weg naar de Taj Mahal in Agra.
"Astrologie is als een grote droom," vertrouwt de professor ons toe. "En je hand is je ziel." Hij kan het weten na tweeëntwintig jaar noeste studie. Niet dat hij een vrije beroepskeus had. Geboren in het hoge geslacht van de Brahmanen, en zoon van een astroloog, word je nu eenmaal astroloog. Net zoals een mandenvlechter alleen mandenvlechtertjes voortbrengt en een ambtenaar nieuwe pennenlikkertjes. Het kastenstelsel is daarin onverbiddelijk, wie voor een 'Paise' geboren' is wordt nooit een 'Rupee'. Werelden die lichtjaren van elkaar verwijderd zijn, leven door elkaar. Nog altijd hebben de vroegere denkers en strijders alle macht in handen. Als zogenaamde onaanraakbare wát een merkwaardige naam voor de laagste en onaanzienlijkste groep slaap en sterf je voor iedereen zichtbaar op straat.
Decoraties
voor feesten en partijen.
Met elkaar praten? Ondenkbaar, blijkt onder meer uit het hilarische verhaal van de Belgische ondernemer Michael Liekens die in India een watertechnisch bedrijf heeft. Drie maanden lang huurde hij er een appartement, met een 'boy' en een kok. De boy sprak Engels, maar kwam uit een lagere kaste dan de kok die alleen Hindi verstond. "Op een dag vertelde ik de boy dat ik kip wilde eten," memoreert Liekens. "Hij zei ja maar 's avonds kreeg ik vis. De dag erna herinnerde ik hem aan mijn wens. Weer zei hij ja. Dit keer kwam er schaap. De derde dag was niet anders, alleen werden er toen eieren geserveerd. Het gaat wel de goede kant op, dacht ik nog. Evengoed vroeg ik op dag vier streng waarom er niets van die kip terecht kwam. De boy brak in snikken uit. Hij mocht geen nee tegen mij zeggen maar ook mocht hij onder geen beding de kok bevelen geven. Daarvoor had hij simpelweg niet de sociale rangorde."
Talloze
eetstalletjes op straat.
India. Alleen de klank heeft al iets magisch. Door het Himalaya-gebergte wordt dit uitgestrekte sub-continent van Azië gescheiden. Land vol tegenstellingen, land waar een miljard mensen ruim een vijfde van de totale wereldbevolking woont op een oppervlakte kleiner dan Europa. Het kent een mozaiek van verschillende godsdiensten die vrijelijk beleden mogen worden volgens het door de staat gepredikte principe 'eenheid in verscheidenheid'; het merendeel van de bevolking is echter Hindoestaan, wat meer een levensovertuiging dan een religie lijkt te zijn. Een land met een geschiedenis die duizenden jaren terug gaat met overheersers, zoals de Moghuls, de Portugezen en als laatsten in de rij de Engelsen. Haar onafhankelijkheid kreeg India eindelijk in 1947, na de geweldloze campagne van de charismatische Mahatma Ghandi, sindsdien de vader van de natie genoemd.
Het
perfect symmetrische grafmonument de Taj Mahal, gebouwd in opdracht van
keizer Shah Jahan voor zijn favoriete vrouw Mumtaz Mahal.
Geen land waar contrasten zó scherp gebeiteld zijn als in dit India. Land van de adembenemende forten en sprookjespaleizen waar je elk moment het vliegend tapijt van de Efteling verwacht, van dansende beren en apen, van slangenbezweerders, maharadja's met tulbanden en de mooiste vrouwen ter wereld in kleurrijke zijden sari's, land ook van tong- en oogstrelende hapjes eten die elk hun eigen smaaksensatie hebben. Natúúrlijk is er een McDonalds voor de westerse smaak. Alleen zonder hamburgers, rundvlees wordt immers niet gegeten. Maar eveneens is India het land van hoepelvormige bedelaars, allesoverheersend vuil, kinderen met beentjes als lucifers, wonen onder een zeiltje, afgerukte ledematen op straat na een verkeersongeval en armoede. Bittere armoede. Je waant je met dat bonte palet dat leven en dood in één harmonieuze streek neerzet vaak in de Middeleeuwen, 's levens felheid lijkt hier uitgevonden.
Een plaatjesboek, zeker. Of liever nog, een voortdurende aanslag op je zintuigen.
In
de smalle Bruilofstraat in Delhi moet je telkens opzij springen voor hoog
opgetaste karren.
Na een paar uur in de metropool Delhi ben je al doof van het onophoudelijke getoeter. Creatief, dat wel, nog nooit hebben we zoveel verschillende melodieën gehoord. Niet dat al dat lawaai iets uithaalt, snel noch langzaam verkeer kijkt op of om, merken we aan den lijve als we met zijn vieren een autoriksja huren, een soort halfopen driewieler. Met zijn drieën persen we ons op het achterbankje waar, zagen we al, met gemak acht Indiërs een plaatsje vinden. Met afgrijzen zien we ons bijna geplet worden tussen aanstormende twee pickups die óók niet uitkijken, mishandelen we onze knieschijven voortdurend tegen de meter-die-nooit-aanstaat omdat de bestuurder pas op twee centimeter van de bumper van zijn voorganger wenst te stoppen. Met een brede grijns keert hij zich naar ons om: "Verkeersregels? Geen verkeersregels!"
Kreupele
Voetgangers lijken in dit chaotische gedrang helemaal op hun tellen te moeten passen. Maar wonderlijk genoeg bereikt zelfs een blinde of half kreupele ongedeerd de overkant van de straat. Net als de onverstoorbare overal opduikende heilige koeien nooit een haar wordt gekrenkt. Alsof de stromen door onzichtbare handen om hen heen geleid worden. De enigen die moeten uitkijken zijn eigenlijk wijzelf daar het verkeer op zijn Engels links rijdt. En ook daar waar slechts fietsen of karren met mensen, ezels, kamelen of paarden ervoor laveren, staan wij altijd in de weg. We genieten net in de smalle Zilverstraat van kunstig bewerkte zilveren sieraden en van de kleurrijke versieringen voor bruiloften en partijen in de Trouwstraat als we ruw opzij worden geduwd. Weg wezen! Een kar beladen met stenen kan echt niet stoppen voor een paar toeristen. Laat staan de twee mannen die een baar dragen met een onder bloemen bedolven lijk erop.
Fraai
geborduurd en van kamelenleer zijn de sprookjesachtige schoenen.
Flatsj! Kwatten op straat is heel gewoon, liefst een paar centimeter naast jouw schoenen. En dan de geuren waarop je wordt getrakteerd als je de lokale marktjes en kleine straatjes met de vlak boven je hoofd hangende losse electriciteitskabels bezoekt. Het bijna weeïge van overrijpe bananen wisselt af met kruidige tonen koriander en gebakken ui in een net bereide maaltijd om dan weer over te gaan in een zoete van de bloemenoffers en wierook bij de vele Hindoe-tempeltjes. Niet altijd zijn de luchten aangenaam. Daar bijna iedereen bij ontstentenis van een toilet zijn behoefte op straat doet, dringt de misselijkmakende lucht van een open riool bij flarden je neusgaten binnen. Of die van rottend vlees. Een hond sleept een half afgekloven karkas voor je langs. Er is nauwelijks verschil in geur met de stalletjes-zonder-koeling waar de te koop aangeboden vleeshompen met gratis vliegen hangen. En altijd is er een drukkende diesellucht.
Badende
olifanten bij het Amberfort in Jaipur.
In de dorpjes die we onderweg van Delhi naar de roze stad Jaipur en Agra de fameuze Gouden Driehoek met als architectonische hoogtepunten de Taj Mahal en het Amber Fort passeren zien we een aaneenschakeling van handeltjes, in houten of lemen optrekjes, of op een verrijdbare kar. Ertussendoor scharrelen wilde varkens en geiten, een jongen staat aan de straatkant zijn tanden te poetsen. Een nieuw kunstgebit? De kleien mallen liggen al uitgestald op een verschoten lap op de grond, roestige gereedschappen ernaast. Spiegel aan een haakje aan een boom, een stoel ervoor en de barbier kan zijn klanten in de open lucht scheren. De strijkklus wordt eveneens buiten de deur geklaard. De één slaapt voor zijn woning, de ander praat, met een kopje thee erbij, zittend op een gevlochten matras, op een rode plastic stoel, op de immer stoffige grond. Dat geldt althans voor mannen, vrouwen zeulen met een kind op de arm, met rietstengels op het hoofd of een kan water.
Kent elke bezienswaardigheid wel rondrennende eekhoorntjes en groene parkieten, de parkeerplaatsen ervan worden onveranderlijk bevolkt door een leger bedelaars en vastberaden verkopertjes. Ze bieden ansichtkaarten, een rieten mandje met een bewegende nepslang, olifantjes met glimmerikken, een schaakspel of dankbaarheid. Natuurlijk zijn wij ieders beste vriend en krijgen alleen wíj een speciale prijs.
Een
hele bundel riet op het hoofd en toch nog lachen.
Onze gids Praveen een verteller pur sang rolt even met zijn ogen. Dàt hadden we nou net niet moeten zien. Een man steekt zijn niet echt propere arm tot aan zijn ellebogen in een melkbus om wrijvend tussen zijn vingers het vetgehalte te bepalen. Om het witte spul vervolgens aan te lengen met smoezelig water. "Ook dat is India," zegt hij gelaten. Onze koffie? Die besluiten we voortaan maar zwart te drinken...
Vanaf
23 december tot en met 31 maart (in verband met de regentijd) organiseert
Olympia International Vakantiereizen (tel. 055-5066666 of www.olympia.nl;
informatie ook verkrijgbaar bij de ANVR-reisbureaus) in samenwerking met
Transavia Airlines een zestiendaagse cultuur- en strandvakantie naar India
waarin een rondreis langs de Gouden Driehoek wordt gecombineerd met het
paradijselijke strand van Goa.
Voor India is een visum verplicht, uw paspoort dient nog tenminste zes maanden geldig te zijn. Malaria-tabletten en vaccinaties tegen DTP, tyfus en hepatitus-A worden aangeraden. Het klimaat tussen november en mei is droog en aangenaam warm. Het tijdverschil met Nederland is vier en een half uur. De officiële voertaal is Hindi. Daarnaast wordt er Engels en (in Goa) Portugees gesproken.
EIGEN FOTO'S
Publicatiedatum = 11 november 2000