BRUSSEL - Nederland gaat mogelijk een voorbehoud maken bij de uitbreiding van de Europese Unie als ons land volgende maand, tijdens de EU-top in Brussel, onvoldoende uitzicht krijgt op de hervorming van het verouderde en miljarden verslindende Europese landbouwbeleid.

|
Atzo Nicolaļ ... uitzicht krijgen op hervorming landbouwbeleid ... <\N\N
|
"We hebben een enorm probleem als er in Brussel alleen wordt besloten tot het infaseren van inkomenssteun voor de boeren in de kandidaat-landen en niet tot het uitfaseren daarvan", zei staatssecretaris Atzo Nicolaï gisteren tijdens een perslunch in Brussel. "Dan moeten we wellicht een voorbehoud maken voor het vervolgproces."
Dat zou betekenen dat de Europese Commissie in november en december de finale onderhandelingen met de EU-kandidaat-landen moet gaan voeren, terwijl er boven het hele proces als een zwaard van Damocles nog een voorbehoud van Nederland hangt. Politiek gezien zal dit de onderhandelingen flink bemoeilijken.
Het is de bedoeling dat de uitbreiding van de Unie met naar verwachting tien nieuwe landen in december tijdens de EU-top van Kopenhagen officieel wordt bekrachtigd. Tijdens de top in Brussel besluiten de vijftien huidige EU-landen echter al welke kandidaten er mogen toetreden tot de finale onderhandelingen.
De vijftien moeten het in Brussel onderling ook eens zien te worden over de financiële pakket dat de nieuwkomers wordt aangeboden, ofwel welk deel van de Europese koek zij krijgen. Een belangrijke vraag is of de boeren in de kandidaat-landen wel of geen directe inkomenssteun krijgen.
Zoals bekend wil Nederland daar alleen mee instemmen als er meteen afspraken worden gemaakt over een hervorming van het Europese landbouwbeleid voor de hele Unie. "Het liefst willen we de directe inkomenssteun binnen tien jaar afbouwen tot nul", zei Nicolaï gisteren. Een blok zuidelijke landen, onder aanvoering van Frankrijk, verzet zich met hand en tand daartegen. Bovendien lijkt de nieuwe Duitse regering het op een akkoordje met de Fransen te gaan gooien.
In de praktijk wil Nederland, dat met zijn standpunt steeds meer alleen dreigt te komen staan, 'enig zicht op uitfaseren' van de subsidies, aldus Nicolaï. Als dat er in Brussel niet komt, dan houdt Nederland dus een voorbehoud tot Kopenhagen. "Pas daar kan je definitief beslissen. Als er nog een probleem tussen de EU-landen zelf zit, dan blijft dat in de lucht hangen. De uitbreiding is pas akkoord als alles akkoord is."
Frankrijk en andere grote ontvangers van de EU-landbouwsubsidies willen niets weten van hervormingen voor 2006, het jaar dat de huidige Europese begroting afloopt. Nederland eist echter dat er nog voor de uitbreiding in 2004 al besluiten worden genomen over het uitfaseren van de subsidies. Met straks 25 landen aan tafel vreest ons land dat er van enige hervorming helemaal niets meer terecht komt.
Diplomaten in Brussel vinden de aanpak van Nederland nogal riskant, omdat het afbreukrisico voor de nieuwe premier Balkenende groot is als hij uiteindelijk door de bocht zal moeten gaan.